انعکاس مطالبي پيرامون زيست شناسي سال اول دبيرستان

 گروه های خونی.

بیان آنتی ژنهای گروههای خونی تحت کنترل ژنهای خاصی است و توارث آنها از قوانین ساده مندل تبعیت می‌کند. برای هر سیستم گروه خونی ، تعداد متغیری از آللهای مختلف وجود دارد. آللها به نوبه خود تعداد متغیری از آنتی ژنهای غشایی گلبول قرمز را کنترل می‌نمایند. حیوانات سالم علاوه بر داشتن آنتی ژنهای گروههای خونی بر سطح خود ممکن است واجد آنتی بادیهای سرمی بر علیه آنتی ژنهای گروه خونی که خود فاقد آنها نیز هستند، ‌باشند. مثلا افرادی که گروه خونی آنها فاقد آنتی ژن A است، در سرم خود آنتی بادی بر ضد آنتی ژن A دارند. تصور می‌شود این آنتی بادیهای طبیعی حاصل برخورد با گلبولهای قرمز گروه A نبوده بلکه متعاقب تماس با آنتی ژنهای مشابهی هستند که در طبیعت به وفور یافت می‌شوند.

انتقال خون

گلبولهای قرمز را می‌توان به سهولت از حیوانی به حیوان دیگر انتقال داد. اگر گلبولهای قرمز فرد دهنده ، آنتی ژنهای مشابه با گلبولهای قرمز گیرنده داشته باشند، پاسخ ایمنی در حیوان گیرنده گلبول ایجاد نمی‌شود. اما اگر گیرنده آنتی بادیهایی بر علیه آنتی ژنهای گلبول قرمز دهنده داشته باشد، در آن صورت گلبولهای دهنده در معرض خطر تهاجم سریع قرار خواهند گرفت. زمانی که این آنتی بادیها به آنتی ژنهای موجود در سطح گلبولهای قرمز بیگانه متصل گردند، ممکن است سبب همولیز و فاگوسیتوز این سلولها شوند. در صورت فقدان آنتی بادیهای طبیعی ، گلبولهای قرمز تزریق شده موجب برانگیخته شدن پاسخ ایمنی در فرد دریافت کننده خون می‌شوند. سپس گلبولهای تزریق‌شده مدتی در خون گردش می‌کنند.

دومین انتقال خون با این گلبولها یا گلبولهای شبیه به گلبولهای قبلی باعث تخریب سریع این گلبولها می‌گردد که منجر به بروز واکنشهای پاتولوژیک شدید می‌گردد. علایم این روند تخریبی ناشی از همولیز گسترده داخل عروقی است. این علایم عبارتند از : لرزش بدن ، فلج و تشنج و انعقاد داخل عروقی ، تب و پیدایش هموگلوبین در ادرار. درمان واکنشهای انتقال ناشی از چنین انتقال خونی شامل متوقف کردن انتقال خون و زیاد کردن حجم ادرار بوسیله یک دیورتیک می‌باشد، چرا که تجمع هموگلوبین در کلیه ممکن است موجب تخریب توبولهای کلیه شود. بهبود وضعیت فرد به دنبال حذف همه گلبولهای قرمز بیگانه حاصل می‌گردد.

انواع گروههای خونی(سیستم ABO )

در سال 1901 میلادی کارل لاند اشتاینر ، ایمونولوژیست آلمانی برای نخستین بار ، وجود آنتی ژنهای گروه خونی بر روی گلبولهای قرمز و نیز آنتی بادیهایی بر علیه همان آنتی ژنها را در سرم انسان ثابت نمود. لاند شتاینر ، ابتدا گلبولهای قرمز را از سرم جدا کرد و سپس به مطالعه نتایج حاصل از مخلوط کردن سرم و گلبولهای قرمز افراد مختلف پرداخت. وی دریافت که سرم بعضی از افراد قادر به آگلوتینه کردن گلبولهای قرمز برخی دیگر از افراد می‌باشد، اما بر روی گلبولهای قرمز همه افراد موثر نیست. در تجزیه و تحلیل نتایج ، او فهمید که می‌توان افراد را از نظر گروههای خونی به گروههایی تقسیم نمود:

گروه خونی A : آنتی ژن نوع A را سطح گلبول قرمز خود دارند و در پلاسمای خونشان نیز آنتی کور B ضد آنتی ژن B را دارا هستند.

گروه خونی B : آنتی ژن نوع B را در سطح گلبو لهای قرمز خود را دارند و در پلاسمای خونشان نیز آنتی کور A ضد آنتی ژن A را دارند.

گروه خونی AB : آنتی ژن نوع A و B را در سطح گلبولهای قرمز خود را دارند و در پلاسمای خونشان نیز هیچ یک از آنتی کورها را ندارند.

گروه خونی O : هیچ یک از آنتی ژنها را در سطح گلبولهای قرمز خود ندارند ولی هر دو آنتی کور را دارا هستند.

 

آنتی بادی موجود در سرم

فنوتیپ

ژنوتیپ

AA,OA

A

anti-B

BB,OB

B

anti-A

 

AB

AB

oo

o

anti-A,anti-B

نحوه تعیین گروه خونی

برای پی بردن به گروه خونی هر کس ، مقداری از خون را با آنتی کورهای معین شده A یا B مخلوط می‌کنیم. از تولید یا عدم تولید رسوب که در اثر به هم چسبیدن گلبولهای قرمز ایجاد می‌شود می‌توان گروه خونی شخصی را معین کرد. اگر بخواهیم به فردی از گروه خونی B خون تزریق کنیم، چون پلاسمای خون او آنتی کور A را دارد نمی‌توان خونی را که دارای آنتی ژن A باشد به او داد. این آنتی ژن در گروه های A و AB یافت می‌شود پس او نمی‌تواند از این گروهها ، خون دریافت کند.

رسوب خونی

·         گروه خونی A : با آنتی کور B رسوب نمی‌دهد ولی با آنتی کور A رسوب می‌دهد.

·         گروه خونی B : با آنتی کور B رسوب می‌دهد ولی با آنتی کور A رسوب نمی‌دهد.

·         گروه خونی AB : با هر دو آنتی A و B رسوب می‌دهد.

·         گروه خونی O : با هیچ یک از آنتی کورهای A و B رسوب نمی‌دهد.

درصد گروههای خونی در مردم

در میان جمعیت مردم در حدود 42 درصد گروه خونی A حدود 9 درصد گروه خونی AB و 42 درصد گروه خونی O را دارا هستند. با این وجود لازم به ذکر است که یک آنتی ژن گروه خونی هیچگاه نمی‌تواند به همراه آنتی بادی ضد خود در بدن یک فرد وجود داشته باشد. زیرا در آن صورت وقوع همولیز ، گردش خون را مختل نموده و گلبولهای فرد تخریب می‌شود. گروههای خونی O ، AB ، B ، A نمایانگر فتوتیپ گلبولهای قرمز یک فرد است که مطابق با یک سیستم ساده که متشکل از سه ژن آللی A ، B ، O می‌باشد، به ارث می‌رسند.

 

سیستم

تقریبا 75% از انسانها مواد آنتی‌ژن A و B را نه تنها در سطح غشای سلولی بلکه به صورت آزاد در ترشحات مختلف نظیر سرم ، ادرار ، بزاق دارا می‌باشند. مواد آنتی ژن گروه خونی در سطح غشای سلولی به مولکولهایی از جنس گلیکوپروتئین متصلند. این صفت بوسیله یک ژن به نام Se= Secretor کنترل می‌گردد. عمل ژن se در صورتی که وجود داشته باشد کنترل اتصال ساده آنتی ژنی به مولکولهای گلیکو‌پروتئینی است. در افراد هموزیگوت مغلوب اتصال مواد آنتی ژنی به مولکولهای گلیکو‌پروتئین تحت کنترل نبوده ، در نتیجه آنتی ژنهای A و B اجازه حضور در مایعات بدن را نمی‌یابند.

فريده قائمي منش  كلاس ۱۰۴

+ نوشته شده در  سی و یکم اردیبهشت 1387ساعت 0:23  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

كلسترول / تري گليسيريد / عوامل موثر دركاهش و افزايش چربي خون 

از: عليرضا خسروي
"كلسترول" واژه‌اي است كه براي اغلب انسان‌ها به خصوص براي افرادي كه در ميانسالي و بالاتر به سر مي‌برند، مهم است زيرا وجود مقادير بيش از حد آن در خون سلامتي را تهديد مي‌كند.

اغلب افراد مي‌خواهند بدانند چه عوامل و چه نوع رژيم غذايي بر كاهش ياافزايش ميزان چربي خون موثر است و آيا روزه گرفتن در ماه مبارك رمضان نيز بر كاهش چربي خون تاثير دارد يا خير؟
اين سووال را از يك كارشناس تغذيه و يكي از پزشكان قلب و عروق و يكي از كارشناسان بهداشت عمومي دانشگاه تهران پرسيديم.

خانم دكتر"فهيمه صبور" متخصص قلب و عروق نيز ضمن تشريح اهميت كلسترول وتري گليسيريد، گفت كه باروزه گرفتن ميزان كلسترول به خصوص تري گليسيريد كاهش مي‌يابد، مشروط به اينكه روزه دار بعد از افطار از غذاهاي ساده استفاده كند.

وي مي‌گويد كسي كه چربي خون بالايي دارد، اگر بعداز افطار همان غذاهاي چرب معمول را بخورد، روزه در كاهش چربي خون او اثري ندارد.

اين متخصص قلب و عروق مي‌گويد تغذيه و رژيم غذايي حداكثر ‪ ۲۰‬تا ‪۳۰‬ درصد كلسترول را كاهش مي‌دهد اما تاثير رژيم غذايي روي كاهش تري گليسيريد بسيار بيشتر است.

كلسترول، ماده‌اي مومي و چرب-مانند است كه در تمام سلول‌هاي بدن يافت مي‌شود. بدن انسان كلسترول خود را در كبد مي‌سازد و براي ادامه حيات هم به آن نياز دارد.

وظيفه كلسترول،توليد هورمون ها، ويتامين ‪ D‬و اسيدهاي صفراوي است و به هضم غذا كمك مي‌كند.

كلسترول به صورت واحدهاي كوچكي به نام"ليپوپروتئين" كه مركب از چربي و پروتئين هستند، در رگ‌هاي خوني حمل مي‌شوند كه دو نوع مهم آن ‪ LDL‬و‪HDL‬ است.

مقدار بالاي ليپوپروتئين داراي تراكم پايين يا ‪ LDL‬كه به كلسترول بد معروف است، موجب تجمع كلسترول در سرخرگ‌ها شده و در نتيجه احتمال ابتلا به بيماري قلبي را افزايش مي‌دهد.

ليپوپروتئين داراي تراكم بالا يا ‪ ، HDL‬به انتقال كلسترول به خصوص ‪ LDL‬به خارج از خون و كبد كمك مي‌كند، كبد هم كلسترول را از بدن خارج مي‌كند.

‪ HDL‬يا"كلسترول خوب" از تجمع كلسترول در سرخرگ‌ها پيشگيري مي‌كند و حتي كلسترول اضافي را از ديواره سرخرگ‌ها بر مي‌دارد و به همين دليل بالا بودن مقدار آن احتمال ابتلا به بيماري قلبي را كاهش مي‌دهد.


*** كلسترول بالاي خون چه مشكلاتي ايجاد مي‌كند؟


دكتر صبور در پاسخ به اين سووال گفت : بالا بودن ميزان كلسترول در خون علامتي ايجاد نمي‌كند، به طوري كه اكثر افراد از سطح كلسترول خيلي بالاي خود آگاهي ندارند ولي بالا بودن آن مي‌تواند جدي و خطرناك باشد، زيرا كلسترول مي‌تواند در ديواره سرخرگ‌ها رسوب كند كه اين تجمع كلسترول، پلاك ناميده مي‌شود.

با گذشت زمان و باافزايش سن، پلاك باعث باريك شدن سرخرگ‌ها مي‌شود به طوري كه ديواره سرخرگ‌ها ، قابليت ارتجاعي خود را از دست داده و سخت مي‌شوند كه به اين شرايط "آترواسكلروز" و يا به تعبيري سختي رگها يا تصلب شرايين گويند و چنانچه اين روند تحت كنترل قرار نگيرد، بيماري عروق كرونر قلب به وجود خواهد آمد.

بيماري عروق كرونر قلب يا حمله قلبي وقتي رخ مي‌دهد كه يك يا چند رگ خوني قلب (سرخرگ‌هاي كرونر) به طور نسبي يا كامل مسدود شوند.

با كاهش يا قطع جريان خون، اكسيژن و مواد غذايي نمي‌توانند به قسمت- هاي دچار انسداد قلب برسند و درنتيجه ممكن است بخش‌هايي از عضله قلب دچار مرگ شوند كه اين امر به ضعيف تر شدن قلب منجر مي‌شود به طوري كه قلب قادر به پمپ كردن خون سرشار از مواد غذايي به بدن نخواهد بود.

اين متخصص قلب و عروق مي‌گويد در مواردي ممكن است دو سوم سرخرگ ها مسدود باشند و در شرايط عادي، فرد احساس ناراحتي نكند اما به هنگام استرس ياانجام حركات بدني و ورزش ، به دليل كاهش خونرساني، دچار درد يا فشار شود كه "آنژين" نام دارد.

تشكيل پلاك و مشكلات ناشي از آن ممكن است در سرخرگ بخش‌هاي ديگر بدن نيز اتفاق بيفتد.


*** چه عواملي باعث افزايش كلسترول خون مي‌شوند؟


اين سووال را از خانم "مريم فتحي" كارشناس بهداشت عمومي مركز بهداشت و درمان دانشگاه تهران كرديم كه وي دراين‌باره به نقل از منابع معتبر تحقيقاتي دنيا مي‌گويد:
عواملي كه موجب افزايش كلسترول خون مي‌شود دو دسته هستند: عوامل قابل كنترل و عوال غيرقابل كنترل.


** عوامل قابل كنترل: سه عامل مهم براي كنترل ميزان كلسترول عبارتند از: غذا، وزن بدن و فعاليت‌هاي بدني و به تعبيري ورزش.


* غذا:
غذاهاي حاوي چربي‌هاي اشباع شده كه در دماي اتاق جامد هستند كلسترول سرم و ‪ LDL‬را بيش از همه افزايش مي‌دهند كه بايد از مصرف آنها پرهيز كرد و به جاي آنها از روغن‌هايي كه در دماي اتاق مايع هستند استفاده كرد.

بسياري از روغن‌هاي مايع به خصوص در دماي بالا به سرعت فاسد مي‌شوند كه به همين دليل براي باثبات تر كردن اين روغن ها،آنها را "هيدروژنه" و به نوع جامد تبديل مي‌كنند.

اگر همه پيوندهاي روغن نباتي، هيدروژنه نباشند به اين محصول "نسبتا هيدروژنه" گويند كه در برخي موارد حاوي چربي‌هايي به نام"چربي‌ترانس" هستند.

تحقيقات نشان مي‌دهد كه اسيدهاي چرب ترانس به اندازه اسيدهاي چرب اشباع شده زيان آور بوده و با ايجاد بيماري‌هاي قلبي در ارتباط هستند.

مارگارين، بيسكويت‌هاي بي‌شكر (كراكرها) وكلوچه‌ها(نان شيريني‌ها) همگي داراي كره نباتي "نسبتا هيدروژنه" هستند.

اين كارشناس بهداشت مي‌گويد انجمن قلب آمريكا، مارگارين ، گوشت گاو و بره و انواع كلوچه‌ها و بيسكويت‌ها كه چهار نوع غذاي بسيار متداول در آن كشور هستند را منبع اسيدهاي چرب ترانس اعلام كرده است.

اسيدهاي چرب اشباع شده نيز در محصولات نباتي و به مقدار زياد در محصولات حيواني مانند گوشت قرمز، مرغ، شير و كره يافت مي‌شوند.


* وزن بدن:
اين كارشناس تغذيه مي‌گويد افزايش وزن بدن نيز باافزايش ‪ LDL‬و كاهش ‪ HDL‬همراه‌است.


* فعاليت بدني :
فعاليت بدني و ورزش منظم نيز از عوامل قابل كنترل كلسترول است كه موجب كاهش وزن و كاهش ‪ LDL‬شده و ‪ HDL‬يا كلسترول خوب را بالا مي‌برد.


** *عوامل غير قابل كنترل:


اين كارشناس بهداشت عمومي عوامل غير قابل كنترل در افزايش كلسترول را دو دسته ذكر مي‌كند و مي‌گويد يكي از اين عوامل وراثت است و ميزان كلسترول بالا در برخي افراد زمينه ارثي دارد و ديگري سن و جنس است.

دكتر صبورمتخصص قلب و عروق نيزاين موضوع را تاييد مي‌كند و مي‌گويد:
‪ LDL‬در زنان جوان پايين تر از مردان جوان است ولي با افزايش سن ميزان ‪LDL‬ در هر دو جنس بالا مي‌رود.

وي اضافه مي‌كند كه بعد از ‪ ۵۵‬سالگي، زنان سطح كلسترول بالاتري نسبت به مردان پيدا مي‌كنند.

به هرحال بهتر است اندازه‌گيري ميزان چربي خون از ‪ ۲۰‬سالگي آغاز شود و به توصيه اين متخصص قلب و عروق، هر فرد بالاي ‪ ۲۰‬سال، حداقل هر پنج سال يك بار يا در صورت نياز و تجويز پزشك، در فواصل كمتر مقدار كلسترول خود را اندازه‌گيري كند.

تري گليسيريدها:
اغلب چربي‌هاي موجود در غذاها و بدن، به شكل تري گليسيريد هستند، بالا بودن مقدار اين مواد عامل خطر جدي براي ايجاد بيماري قلبي محسوب مي‌شود.

دكتر صبور مي‌گويد كلسترول و تري گليسيريد هر دو منجر به مسدود شدن عروق خوني مي‌شوند.

تري گليسيريدها نوعي از چربي‌ها هستند كه بدن مي‌تواند آنها را از قند و كربوهيدارتهاي ديگر و يا با دريافت كالري بيش از حد، توليد كند.

بنابراين در صورت پرخوري حتي اگر به شكل خوردن مقادير بسيار زياد كربوهيدارتها باشد مثل خوردن قند و يا نان بسيار زياد، بدن مي‌تواند آنها را به تري گليسيريد تبديل كند.

بالا بودن تري گليسيريد در زنان به خصوص زنان ميانسال بيشتر از مردان پيش بيني‌كننده احتمال بروز بيماري قلبي است.

مقدار تري گليسيريد در صورت مصرف زياد الكل، استرس، برخي بيماري‌ها، مصرف برخي داروها و هورمونها و در بعضي ساعات روز نيز افزايش مي‌يابد.

خانم كاوه يي كارشناس موسسه تغذيه، سلامت و توسعه نيز ضمن تاييد مطالب ياد شده درباره اين سووال كه روزه داري چه مقدار در كاهش كلسترول و تري گليسيريد تاثير دارد به خبرنگار علمي ايرنا گفت كساني كه چربي خون بالايي دارند با روزه گرفتن ميزان چربي خونشان كاهش مي‌يابد.

وي گفت از آنجا كه بدن در اين ماه مواد غذايي كمتري دريافت مي‌كند طبيعتا منابع چربي خون فرد روزه‌دار كاهش مي‌يابد.

اما اين كارشناس نيز خاطرنشان كرد كه كاهش چربي خون به غذاي مصرفي روزه دار پس از افطار بستگي دارد.


فریده قائمی منش کلاس ۱۰۴ سرکار خانم سمر قندیان

+ نوشته شده در  سی و یکم اردیبهشت 1387ساعت 0:8  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

عسل معجزه علم تغذیه


عسل یکی از هدیه های ارزنده و پر ارزش طبیعت می باشد که در قرآن از آن به عنوان فیه شفا للناس ( شفای مردم در آن است ) یاد می کند.همچنین یک محصول غذایی مفید و یک اکسیر پر ارزش است که قرن ها پیش به عنوان عالی ترین و مقوی ترین غذا ها شناخته شده و به واسطه ویژگی های شفا بخش خود به عنوان دارو در درمان اکثر بیماری ها در بین تمام ملل کاربرد داشته است. این ماده شفا بخش مهمترین منبع مواد قندی شناخته شده، که ۱۵ نوع قند دارد و بسیاری از مواد مورد نیاز بدن را تامین میکند.

زنبور عسل از راسته نازک بالان (hymenpteran ) است . زنبور عسل قسمت های دهانی جونده و مکنده ، هر دو را داراست . دگردیسی آن کامل است و بطور دسته جمعی زندگی می کند و شامل سه دسته هستند.
1- ملکه (Queen ) که تخم می گذارد.
2- نرها (prones ) کارشان فقط بارورکردن ملکه های جدید است .
3- کارگرها (worker) که ماده عقیم هستند و اغلب متعددی دارند .
کندوی زنبور عسل یا به صورت جعبه های مکعبی به ابعاد 50 cm که کندوی modern می گویند و یا به صورت سبد که کندوی بومی می گویند .
زنبور عسل در قرآن
کلمه نحل در به معنی زنبور عسل در آیات 68 و 69 سوره نحل در جز 14 قرآن کریم آمده است . در تفسیر آیه 68 چنین آمده است ، پروردگارت به زنبور عسل وحی فرستاد ! در اینجا لحن قرآن به طرز شگفت انگیزی تغییر می یابد ، در عین ادامه دادن بحث ها در زمینه نعمت های مختلف الهی و بیان اسرار آفرینش در این سوره ، سخن از زنبور عسل و سپس خود عسل به میان می آورد . اما شکل یک ماموریت الهی و الهام مرموز که نام وحی بر آن گذارده شده است . نخست می گوید : "و پروردگارت به زنبور عسل وحی کرد که خانه هایی از کوهها و درختان و داربست هایی که مردم می سازند انتخاب کن".
* نخستین ماموریت زنبوران در این آیه ماموریت خانه سازی ذکر شده است . و این شاید به خاطرآن است که مساله مناسب نخستین شرط زندگی است و به دنبال آن فعالیت های دیگر ، امکانپذیر است . 
در آیه 69 سوره "نحل " ، دومین ماموریت زنبور عسل شروع می شود ، چنانکه قرآن می فرماید :" ما به او الهام کردیم که سپس از تمام ثمرات تناول کن و راههایی که پروردگارت برای تو تعیین کرده ، به راحتی بپیما " . سرانجام ، آخرین مرحله ماموریت آنها بصورت یک نتیجه ، این چنین بیان می کند ، از درون زنبوران عسل ، نوشیدنی مخصوص خارج می شود که رنگ های مختلفی دارد . نهفته است ،جالب این که دانشمندان از طریق تجربه به این حقیقت رسیده اند که زنبوران به هنگام ساختن عسل آن چنان ماهرانه ، عمل می کنند که خواص درمانی و دارویی گیاهان کاملا محفوظ مانده و به عسل منتقل می شود . 
و در ماجرای برنامه زندگی زنبوران عسل و ارمغانی که آنها برای جهان انسانیت می آورند ، که هم غذاست و هم شفا و هم درس زندگی ، نشانه روشنی از عظمت و قدرت پروردگار است ، برای جمعیتی که می اندیشند.
خواص درمانی عسل
عسل نه تنها یک غذای کامل ، بلکه اکسیری پر ارزش است که سالهای سال به عنوان دارو برای درمان بیماری ها استفاده شده است و حاوی حداقل 80 ماده مفید برای انسان  است که از این لحاظ  هیچ ماده غذایی در جهان یارای رقابت با آن را ندارد .
در باب خواص درمانی عسل نکات بسیاری وجود دارد،از جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:
 1.عسل در جلوگیری از پوسیدگی دندان:
پوسیدگی دندان امریست شایع به خصوص در افرادی که از شیرینی های مصنوعی استفاده می کنند اما در تحقیقات دو تن از محققان به نام های وسبورن ونوزیسکین وست این نتیجه حاصل شد که افرادی که از عسل استفاده می کنند(روزانه 70 گرم)به پوسیدگی دندن مبتلا نشده اند.علاوه بر اینکه عسل قندی طبیعی ست،خاصیت ضد میکروبی آن نیز در پیشگیری از پوسیدگی مؤثر است وهمچنین در رشد استخوانها و درمان نرمی استخوان و تقویت لثه بسیار سودمند می باشد.اگر عسل با ذغال طبی مخلوط شود باعث سفیدی و براقی دندان ها می شود.
 2.عسل در طب کودکان:
مصرف عسل در کودکان میتواند باعث افزایش وزن آنها شده و حال عمومی کودک را بهبود بخشد،نیز نیاز کودک به ویتامین B6 را پاسخ می گوید.البته به علت احتمال ایجاد واکنش های حساسیتی استفاده از عسل برای کودکان تا زیر 2 سال ممنوع است.
3.عسل و بیماری های پوستی:
کاربرد عسل د رالتیام زخم ها به مصر قدیم برمی گردد . در گذشته درمان زخم های کهنه و چرکی با عسل متداول بوده است،هم اکنون نیز این ماده برای درمان زخم های پوستی مزمن کاربرد دارد، رشد میکروب ها را متوقف کرده و پوست و اعصاب را تغذیه می نماید.عسل برای درمان زخم سپتیک از ساولون بهتر عمل کرده و در درمان عفونت های پوستی بهبود سریع تری نسبت به پماد آمپی سیلین نشان داده است،عسل ضد کاندیدا و تریکوفیتون منتاگروفیتیس است و در درمان عفونت های پوستی ناشی از این دو بسیار مؤثر است.نیز این ماده به علت ساز و کار رطوبت گیری خود، موجب کاهش ادم زخم شده، در تسریع فرایند التیام مفید است. وجود ماده ی اینهیبین که خاصیت ضد باکتریایی دارد،احتمالا از طریق از بین بردن باکتری های زخم های بستر موجب تسریع التیام آنها می شود.
 4.عسل و بیماری های گوارشی:
عسل به علت داشتن بعضی آنزیم ها به هضم غذ کمک میکند، مثل: لیپازٍ، آمیلاز، ساکاراز و... عسل از شدت هیپر اسیدیته ی معده می کاهد و می تواند در افراد مبتلا به ترش کردن یا رفلاکس مؤثر باشد،برای زخم معده و التهاب آن نیز مفید است. از سایر مصارف درمانی عسل می توان به اثرات کمک درمانی در بیماری سل، التهاب ریه، آسم و ذات الریه اشاره کرد، همچنین میتوان از اثرات کمکی آن در انواع زخم و التهاب های قرینه و سوزشهای چشم نام برد. عسل در درمان بیماری های زنان و زایمان، بیماریهای قلبی، بیماریهای کلیوی و بیماریهای اعصاب نقش به سزایی داشته است، نیز در درمان بیماریهای خونی مفید بوده، گلبولهای قرمز و هموگلوبین را افزایش میدهد و خاصیت ضد خون ریزی دارد، از این رو میتواند نقص ویتامین ک بدن را جبران کند.
عسل تاثیر بسیار مهمی روی عضلات قلب و تحریک و تقویت آن دارد و فشار خون را تنظیم و از سکته قلبی جلوگیری می کند . ابوعلی سینا درباره خواص عسل در کتاب معروف " قانون در طب " می نویسد : " عسل دستگاههای درونی بدن را تقویت ، نیرو را زیاد و اشتها را باز می کند . عسل جوانی را جاودان و حافظه را نیرو می بخشد . عسل در محو زخم های چرکین و ریشه دار موثر است و به درمان آنها کمک می کند ، تاریکی دید را می زداید و بهترین درمان عفونت های لثه است . همچنین دردهای شکم ،  سرفه ، مارگزیدگی ، اختلالات تنفسی و دردهای مفصلی را تسکین می دهد ." صحبت از اثرات درمانی عسل مجال بیشتری لازم دارد ما در اینجا به بعضی اثرات آن اشاره کردیم.
عسل درمانی :
خواص اثبات شده دارویی عسل در علم پزشکی به شرح زیر است :
1- خواص ضد باکتریایی و آنتی بیوتیکی و همچنین خاصیت ضدالتهابی عسل .
2- گلوکز و فروکتوز عسل سریعا جذب شده و به انرژی تبدیل می شوند .
3- اعمال کبد را فعال کرده و در دفع سموم (دتوکسکشین ) از کبد موثر است.
4- حرکات و ترشحات روده را بهبود می بخشد .
عسل دارای یک اثر ملین بوده و ترشحات روده ها را تحریک می کند . فشار اسمزی بالا ، وجود ترکیبات معطر و استیل کولین باعث بروز این اثرات می شود .

سایر خواص مفید عسل طبیعی

 عسل  و حافظه : از نظر علمی صمغ موجود در عسل نمی گذارد جدار عروق را نرم نگه می دارد و در نتیجه موادغذایی بهتر به مغز و اعصاب می رسد و مطالب بهتر در حافظه می ماند و کمتر به دست فراموشی سپرده می شود . از طرفی ویتامین D موجود در عسل اعمال بین کلسیم و فسفر را تنظیم می کند ، و در نتیجه اعصاب کار خود را خوب انجام می دهند .

عسل و انرژِی : عسل به علت داشتن گلوکز و فروکتوز باعث تولید انرژی سریع (سوختن گلوکز ) و طولانی (سوختن فروکتوز) می گردد . این قندها بدون هضم اولیه جذب می شوند و از طریق عروق خونی که دیواره  روده ها را پوشانده وارد جریان خون شده سپس از طریق ورید وارد کبد می کردند و در آنجا به گیلوکوژن تبدیل می شوند . این ماده توسط بدن برای تولید انرژی بکار می رود . مصرف مرتب عسل برای تقویت قوای جنسی و درمان ناتوانی هی آن بسیار موثر است ؛ که از عسل با روشهای مختلف و ترکیب با عصاره گیاهان موثر در درمان این ناتوانیها می توان نام بهره گرفت.

عسل و طول عمر:عشل عمر را طولانی کرده و به تقویت اعضاء و احشاء بدن می پردازد،خستگی را بر طرف می کند.در افزایش نیروی جوانی و قدرت بدنی دخالت مستقیم دارد عسل قادر است رادیکالهای آزاد را خنثی کند.رادیکالهای آزاد نتیجه و پس مانده فعالیت و کار سلولهای بدن است.آنها وقتی با سلولهای سالم روبرو می شوند آنها را به شدت آزار می دهند  و مانع از فعالیت طبیعی و سال سلول می شوند.

ماسکهای زیبائی با عسل:عسل نقش مهمی در حفظ و تجدید جوانی بازی می کند.خانمها می توانند با تهیه ماسکهائی از عسل خالص یا  اصل مخلوط با زرده تخم مرغ و خامه ترش به نسبت مساوی بر زیبائی و شادابی پوست خود بیافزایند.می توان با عسل انواع ماسکا ها را برای تبدیل پوستهای خشک به چرب و معمولی تهیه کرد که بسیار موثت.البته بایستی  زیر نظر پزشک باشد.
عسل و بیماریها

عسل و بیماری قلبی:عسل به دلیل داشتن گلوکز که سهل التجزیه و انرژی  زاست،تاثیر مهمی روی عضلات قلب در انواع بیماری های قلبی دارد و از طرفی باعث تحریک و تقویت قلب  ،گشاد شدن رگها می شود.همچنین عسل جریان خون را افزایش می دهد،فشار خون را تنظیم کرده و از سکته قلبی جلوگیری می نماید.عسل به کمک دیاستازهایش چربی های اطراف قلب را آب می کند .به همین دلیل مصرف آن به سالخوردگان و بیماران قلبی توصیه می شود.مصرف یک لیوان شربت عسل ولرم(عسل محلول در آّ بمیوه)قبل از خواب برای درمان بی خوابی بیماران قلبی بسیار مناسب است.

عسل و بیماری های دستگاه گوارش و روده:عسل در به کار انداختن دستگاه گوارش بسیار مفید است؛باعث کاهش اسیدهای اضافه معده می گردد.عسل به عنوان دارو برای درمان زخم معده و ورم معده و روده موثر است.به علت داشتن آهن و منگنز به هضم غذا کمک کرده و ترشح شیر معده را به خالت طبیعی بر میگرداند.دردهای معده را از بین می برد،اسیدهای درون معده به ویژه اسید فرمیک با تخمیرو ترشی روده مبارزه کرده در درمان و عفونتهای روده بسیار موثر است برای بیماران گوارشی بهتر است،دو ساعت قبل از ناهار یا ناشتا و سه ساعت بعداز شام با مخلوط آب گرم مقداری عسل مصرف کنند.

عسل و ضعف اعصاب:مشاهدات بالینی ثابت کرده عسل برای اعصاب مفید می باشد.بی خوابی ،سر درد و ناتوانی را در این نوع بیماری ها کاهش داده و ناتوانی عصبی را از بین می برد و سیستم اعصاب مرکزی را تقویت می کند.

عسل و درمان بیماری های کبدی:کبد سموم باکتری ها رو خنثی می کند و گلیکوژن  عامل اصلی  مبارزه با سموم باکتری هاست؛باتوجه به اینکه مصرف عسل ذخیره گلیکوؤژون کبد را افزایش می دهد؛می توان به اهمین عسل در افزایش قدرت کبد در مبارزه با میکروبها پی برد.

عسل و کلیه:عسل ضد عفونی کننده مجاری ادرار است.اگر مخلط با آب مقطر تغذیه شود باعث زیاد شدن ادرار،رفع تشنگی و خرد شدن سنگ کلیه و مثانه میشود-مصرف سه بار در روز عسل با روغن زیتون و آب لیمو جهت سنگ کلیه مفید است.

عسل و خون:عسل تنش و کنش بسیار زنده و مثبتی روی میزان هموگلوبین خون دارد و باعث افزایش آن خواهد شد.

عسل و چشم:عسل عامل شفائ در سوختگی های مخصوص چشم،آماس و التهاب چشم و درمان شب کوری است.سل همچنین عامل شفا بیماری های نشای از کمبود ویتامین AوB است.

عسل و ریه:عسل در درمان ریه بسیار موثر است.شربت عسل را برای از یسن بردن سرفه و خط سینه مسلول و نافع است.

عسل و زخما:عسل دردرمان زخمها،سوختگی و دندان بسیار موثر است.عسل لثه ها را محکم و دندان را سفید می کند.اگر چای یا عسل نوشیده شود برای جلوگیری از پوسیدگی دندان بسیار مفید و موثر است.عسل در افراد داری حساسیت های مختلف بسیار مفید است.

عسل و پوست:عسل اثر شفا بخشی  بسیاری روی پوست داشته و به پوست نیرو می بخشد.از جمله اینکه پوست را نرم و سفت می کند.عسل خواص جذب سریعی دارد:به همین دلیل ترشحات پوستی را جذب و به بافتهای پوششی غذا می رساند.عسل ناهمواری های پوستی را صاف می کند و زخمهای وستی حتی عمیق را بسیار زود بهبود می بخشد.

عسل و کودکان:عسل یک غذای بسیار مفید برای کودکان است و در رشد آنها تاثیر به سزائی دارد  بهتر است عسل به جای شکر   در غذای کودکان استفاده شود مشروط بر ای آنکه میزان آن از 3 قاشق چای خوری در روز بیشتر نباشد.ضمنا مصرف عسل برای کودکان زیر یک سال توصیه نمی شود بدلیل آنکه عسل ممکن است در ایجاد بیماری موتولسیم در کودکان زیک سال موثر باشد،ولی کودکان بالاتر از یک سال در مقابل این بیماری ایمن هستند.عسل در درمان بیماری های کودکان از قبیل کم خونی ،اسهال،شب ادراری برفک دهانو گلو درد مفید و موثر است.

خواص ضد باکتری و میکروبی عسل:

عسل حاوی مواد ضد میکروبی است و هیچ نوع میکروبی قادر به رشد در آن نیست و این عامل ضد ویروسی تشعشع اتمی ان است.به عبارتی دیگر عسل دارای تشعشع رادیواکتیو می باشد و چنانچه به نحو احسن نگهداری شد برای مدت طولانی سالم می ماند.
عسل آب درون باکتری ها را جذب می کند و سبب می شود که باکتری نتواند زندگی عادی خود را ادامه دهد و رشد و تکثیر یابد. عسل مانند  بعضی از آنتی بیوتیکها دارای یک خاصیت باکتریو استاتیک است.

خواص ضد قارچ عسل:
عسل به علتداشتن  خاصیت ضد قارچی هیچ گاه فاسد نیم شود و از پاکترین مواد غذائی است  که همیشه می توان به سلامتی آن اطمینان داشت؛به دلیل داشتن اسید فرمیک ترش نشده کپک نمی زند و تغییر ماهیت نمی دهد.

خواص ضد عفونی:
عسل باعث ضد عفونی زخمها می شودو میکروب ها را می کشد و مانع عفونت مجدد ان می گردد. انسان می تواند از خاصیت ضد عفونی عسل برای زخمها مخصوصا زخم دهان و عفونتها استفاده نماید.


فريده قائمي منش كلاس ۱۰۴

+ نوشته شده در  سی ام اردیبهشت 1387ساعت 23:47  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

تاثیر عصاره خرما در پیشگیری از پوسیدگی دندان


نتیجه پژوهشی در كشورمان نشان می دهد ، با مصرف خرما می توان احتمال ابتلا به پوسیدگی دندان را كاهش داد.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از شبكه خبر، به نوشته نشریه پزشكی ارمغان دانش ، عصاره خرما با جلوگیری از رشد میكروب عامل پوسیدگی دندان ، احتمال ابتلا به این عارضه را كاهش می دهد.

به گفته محققان ، پوسیدگی دندان شایع ترین عفونت باكتریایی در انسان است كه علت اصلی آن استرپتوكوك میوتانس است . تحقیقات نشان داده است : مصرف بعضی مواد غذایی با جلوگیری از رشد استرپتوكوك میوتانس از پوسیدگی دندان جلوگیری می كند.

پژوهشگران دانشكده پزشكی دانشگاه علوم پزشكی یاسوج با همكاری بخش میكروبیولوژی دانشكده پزشكی دانشگاه علوم پزشكی شیراز در مطالعه ای اثر خرما را بر رشد استرپتوكوك میوتانس در محیط آزمایشگاهی بررسی كردند. برای انجام دادن این پژوهش، پس از كشت استرپتوكوك میوتانس، محیط های كشت حاوی خرما با استفاده از میوه، شیره و عصاره خرما با غلظت های مختلف تهیه و میكروارگانیسم استرپتوكوك میوتانس در این محیط ها كشت داده شد.

بر اساس این بررسی ، پس از 24 ساعت استرپتوكوك میوتانس در محیط های با غلظت كم خرما رشد اندكی داشت، اما با افزایش غلظت خرما میكروب ها نتوانستند در محیط كشت رشدكنند.

به گفته پژوهشگران كشورمان : با توجه به اثر بازدارندگی خرما از رشد استرپتوكوك میوتانس می توان از خرما برای كاهش میزان بروز پوسیدگی دندان استفاده كرد.


*******************************************

كالباس احتمال ابتلا به سرطان خون را افزايش مي‌دهد


كودكاني كه در ماه بيش از 10 ساندويچ كالباس مصرف مي‌كنند 9 برابر بيش از سايرين در معرض خطر ابتلا به سرطان خون قرار دارند.

دكتر عليزاده، متخصص داخلي، در گفتگو با باشگاه خبرنگاران افزود: نيترات و نيترين سديم به عنوان نگهدارنده به سوسيس و كالباس اضافه مي‌شوند تا مانع رشد باكتريهاي خطرناك و فاسد شدن گوشت شوند، اما اين مواد سرطان‌زا هستند و مطالعات زيادي اثر سرطان‌زايي تركيبات حاصل از نيتريت و نيترات را در حيوانات آزمايشگاهي و حتي انسانها به اثبات رسانده است.
وي گفت:‌ بسياري از اين تركيبات سرطان‌زا از جفت عبور كرده و سلامت جنين در زنان باردار را هم تهديد مي‌كند.
اين متخصص داخلي ادامه داد: مطالعات نشان داده است احتمال ابتلا به تومورهاي مغزي در نوزادان و مادراني كه در طي دوران بارداري هفته‌اي يكبار يا بيشتر هات داگ مصرف مي‌كنند بيش از دو برابر است.
وي تصريح كرد: بهتر است مصرف سوسيس و كالباس را به حداكثر دو بار در هفته محدود كنيد.



*******************************************

مصرف سيب، در پيشگيري از بروز سرطان روده بزرگ موثراست


يك كارشناس تغذيه گفت: سيب با دارا بودن مقدار قابل توجه فيبرغذايي، بروز سرطان روده بزرگ را كاهش مي‌دهد.


به گزارش سلامت نیوز ، يوسف نقيايي در گفت وگو با خبرنگار ایسنا اذعان داشت: هر واحد سيب، يك عدد سيب متوسط تعريف مي‌شود كه خوردن 2 تا 4 واحد از هر ميوه‌اي، روزانه توصيه مي‌شود.

وي با اشاره به اين كه سيب داراي انواع مختلف از جمله ‌سيب قرمز، ‌سبز و ‌گلاب است، گفت: هر نوع از اين سيب‌ها خواص غذايي منحصر به فردي دارند.

 كارشناس تغذيه با اشاره به اين كه هر100 گرم سيب به طور متوسط 40 تا 60 كيلوكالري انرژي دارد، تصريح كرد: هر يك صد گرم سيب داراي 9 ميلي‌گرم فسفر، ويتامين c و مقدار قابل توجهي فيبر خوراكي است كه عمده‌ترين فيبر آن پكتين است كه از فيبرهاي قابل هضم مي‌باشد.

وي گفت:‌ وجود فيبر در سيب موجب مي‌شود كه دستگاه گوارش با سرعت بيشتري حركت كرده و از بروز بيماري يبوست پيشگيري ‌كند. همچنين ‌مانع از بروز سرطان‌هاي روده بزرگ، مثل سرطان كولون مي‌شود.

وي با تاكيد بر اين كه ‌بيشترين فيبر موجود در سيب در قسمت پوست آن قرار دارد، توصيه كرد: در صورت رعايت اصول بهداشتي و شستشوي مناسب ميوه، حتي‌الامكان با پوست مصرف شود.

نقيايي اظهار داشت: ‌از ديگر مزاياي پوست سيب، وجود ويتامين گروه B است كه متاسفانه با جدا كردن پوست آن ويتامين‌ها را از اين ميوه از دست مي‌دهيم.

وي افزود: سيب به لحاظ دارا بودن رنگ زرد حاوي مقدار زيادي بتاكاروتن است كه از پيش ساز ويتامين A و تا حدودي تامين كننده ويتامين A در بدن است.

اين كارشناس تغذيه در پايان يادآور شد: ميوه سيب حاوي ويتامين K است كه ضد انعقاد خون مي‌باشد.

*******************************************

مصرف غلات كامل باعث افزايش طول عمر مي شود


در صورت گنجاندن مقادير كافي از غلات كامل در رژيم غذايي، ميتوان از مرگ زودهنگام جلوگيري كرد.

دكتر مليحه حقي، متخصص تغذيه در گفتگو با باشگاه خبرنگاران افزود: كسانيكه در هفته 10 وعده از  غلات كامل در رژيم غذايي خود استفاده مي كنند احتمال آنكه در تمام طول زندگي بر اثر بيماري قلبي يا ديابت جان خود را از دست بدهند كمتر از ديگران است.
وي گفت: غلات كامل حاوي مقادير قابل توجهي فيبر، آنتي اكسيدان، ويتامين و مواد معدني است كه اين مواد مي توانند عوامل خطر زا را از روده‌ها به سرعت خارج كنند و خطر بروز سرطان و بيماري هاي قلبي را كاهش دهند ضمن اينكه قندخون را در حد طبيعي نگه داشته و باعث افزايش طول عمر مي شود.

*******************************************

خلق و خوي بهتر با امگا سه


تحقيقات نشان مي دهد،امگا سه باعث بهبود خلق و خوي ، رفتار و شخصيت اشخاص مي شود.

دكتر سيامك حسيني متخصص تغذيه در گفتگو با باشگاه خبرنگاران افزود: افرادي كه ميزان اسيدهاي چرب امگا سه در خون آنها كم است نسبت به ديگران رفتار متغير تر و ديدگاه منفي تري دارند و داراي علائم خفيف افسردگي هستند در عين حال افرادي كه اسيدهاي امگا سه بيشتري در خون خود دارند، سازگارترند.
وي گفت: تحقيقات ما راه را براي مطالعات بيشتري در آينده به منظور بررسي تاثير افزايش مصرف امگا سه بر خلق و خوي اشخاص باز مي كند.
دكتر حقي يادآور شد: كاهش مقدار امگا سه با بيماري هايي مانند اختلالات عمده افسردگي، اختلالات دو قطبي، اسكيزوفرينا، سواستفاده مواد و اختلالات كم توجي نسبت دارد.


*******************************************

رژيم غذايي مادر بر جنسيت كودك تأثير مي گذارد


خوردن گوشت قرمز و خوراكي هاي پر نمك به باقي ماندن قند در خون و تولد نوزاد پسر كمك مي كند.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از پايگاه خبري مديكال نيوز تودي، طبق تحقيقات دانشمندان دانشگاه پريتوريا آفريقاي جنوبي،‌به موشهايي كه داروي كاهش دهنده قند خون داده شده بود، بچه موش هايي با جنسيت مؤنث توليد كرده بودند.
بر اساس اين گزارش، محققان به منظور بررسي تأثير رژيم غذايي بر نوع جنسيت كودك،سعي در پايين آوردن قندخون موش هاي حامله از طريق داروي دگزامتازون (DEX) شدند.
اين دارو مانع از انتقال گلوكز به خون مي شود.
اين گزارش مي افزايد،هنوز علت دقيق كاهش قندخون در زنان باردار و تولد نوزاد دختر مشخص نيست.
با اين وجود طبق عقايد عرضي و سنتي خوردن زياد گوشت قرمز و انواع خوراكي هاي شور منجر به تولد نوزاد پسر و خوردن گوشت ماهي، سبزي ها، شكلات و شيريني منجر به تولد نوزاد دختر مي شود

*******************************************

مصرف انار ابتلا به سرماخوردگي را كاهش مي‌دهد


يك كارشناس تغذيه اظهار داشت: وجود ويتامين C موجود در انار در كم خوني و فقرآهن و پيشگيري از ابتلا به سرماخوردگي كه در فصل پاييز افزايش مي‌يابد، موثر است.


يوسف نقيايي كارشناس تغذيه در گفت وگو با ایسنا، گفت:‌ ارزش غذايي در صد گرم ميوه انار، حاوي 60 كيلو كالري انرژي،1 گرم پروتئين، 1گرم چربي،260ميلي گرم پتاسيم است كه پتاسيم از عناصري است كه براي پيشگيري از ناراحتي‌هاي قلبي عروقي توصيه مي‌شود.

وي با اشاره به 5 ميلي گرم آهن موجود در انار گفت: اين مقدار آهن در خون سازي و پيشگيري از فقر آهن و كم خوني موثر است.

اين كارشناس تغذيه يادآور شد: انار داراي ويتامين‌هاي گروه B است كه عمدتا اين ويتامين‌ها در واكنش شيميايي ضروري بدن نقش دارند، همچنين ويتامين B1 كه در پيشگيري از ناراحتي عصبي موثر است.

نقيايي با بيان اين كه خوردن انار با هسته براي افرادي كه ناراحتي گوارشي ندارند، توصيه مي‌شود، گفت: از موادي كه در انار حائز اهميت است، وجود مواد پلي فنوليك، آنتي سيامين، اسيدالاژيك كه جزء رنگدانه‌هاي موجود در انار بوده و در جلوگيري از سرطان سينه و پروستات نقش به سزايي دارد.

وي افزود: انار در بهبود تصلب شرايين، ‌پيشگيري از آلزايمر و كاهش فشار خون، كلسترول و درمان كم خوني نقش به سزايي دارد.

وي گفت: ‌آنتي اكسيدان موجود در انار سه برابر چاي سبز است كه نشان از اهميت انار در پيشگيري از بيماري‌هاي قلبي عروقي دارد.

نقيايي يادآور شد: انار در جلوگيري از پوكي استخوان در بعد از يائسگي نقش مهمي داشته و مصرف آن براي زنان سالمند توصيه مي‌شود.

وي در پايان خاطرنشان كرد: ‌اخيرا با تكنولوژي‌هاي جديد، از هسته انار روغني استخراج مي‌شود كه اثرات بسيار مفيدي در بدن داشته و حاوي امگا 3 و اسيد چرب اشباع نشده بوده و مانع از ابتلا به بيماري‌هاي قلبي و عروقي مي‌شود.فريده قائمي منش كلاس ۱۰۴

+ نوشته شده در  سی ام اردیبهشت 1387ساعت 23:44  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

مصرف پسته سبب آرامش قلب و اعصاب مي‌شود


مغز پسته به علت داشتن آهن، خون ساز است و کساني که مبتلا به کم خوني هستند بايد حتما روزانه مقداري پسته بخورند.


به گزارش سلامت ینوز به نقل از ایسنا، خوردن پسته مغز و ذهن را تقويت مي‌کند. براي آرامش قلب و آرام کردن اعصاب مفيد است.

همچنين براي باز کردن مجاري کبد مصرف پسته توصيه مي‌شود.

پسته، معده را تقويت و براي تسکين سرفه مفيد است. اسهال معمولي و اسهال خوني را درمان مي‌کند.

پسته سبز، بهترين دارو براي رفع بوي بد دهان است و جويدن آن باعث التيام زخمهاي داخل دهان مي‌شود.

مغز پسته چربي زيادي دارد و بنابراين براي معده مناسب نيست. کساني که معده ضعيف دارند، بايد آنرا با زرد آلو بخورند.

شايان ذکر است، مغز پسته گرم و خشک است و خوردن زياد آن باعث گرمي بدن و بروز کهير و دانه‌هاي قرمز رنگ در پوست مي‌شود كه براي رفع گرمي و خشکي بايد سرکه ، انار ترش و يا برگه زردآلوي ترش مصرف کرد.

*******************************************

خطر سرطان در غذاهای غیربهداشتی


محققان در تحقیقی دریافتندزنهای فقیر سیاه پوست در شهرهای امریکا به دلیل استفاده از غذاهای غیر بهداشتی بیشتر از سایرین در معرض ابتلا به سرطان قرار دارند.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از خبرگزاری رویترز از اتلانتا ، این تحقیقات که روی بیش از 150 زن ساکن در مناطق مسکونی پایتخت امریکا صورت گرفت نشان می دهد 61 درصد از آنها غذاهایی استفاده می کنند که هیچ یک از ویژگی های پنجگانه غذاهای بهداشتی را ندارد.

این پنج ویژگی عبارتند از خوردن میوه و سبزیجات به اندازه کافی ، مقدار کمی چربی ، عدم استفاده از پس مانده مشروبات ، خوردن غذاهایی با کالری متوسط و پایبندی به استاندارد غذاهای بهداشتی که دولت امریکا ان را تدوین کرده است.

ابتلا به سرطان به عوامل متعددی از جمله غذا ، سن و عوامل نژادی و وراثتی مرتبط است و محققان معتقدند، این خطر فقط متوجه زنان سیاه پوست در شهرها نیست بلکه زنان فقیر گروههای نژادی دیگر نیز در معرض این خطر قرار دارند.

*******************************************

ارتباط مصرف چیپس با سرطان


پژوهشگران درباره مصرف مواد غذایی كه در حرارت بالا سرخ می شوند، هشدار می دهند.


به گزارش سلامت نیوز به نقل ازشبكه خبر، پژوهشگران با درج مقاله ای در آخرین شماره نشریه اییدمیولوژی سرطان، شاخص های زیستی و پیشگیری اعلام كردند، زنانی كه به طور مرتب غذاهایی نظیر سیب زمینی سرخ شده و چیپس مصرف می كنند، بیش از دیگران در خطر سرطان های تخمدان و رحم قرار دارند.

محققان د رهلند با بررسی عادات غذایی 120 هزار فرد متوجه شدند، مصرف غذاهایی نظیر چیپس و سیب زمینی سرخ شده كه حاوی مقدار فراوانی آكریلاماید است، خطر بروز بسیاری از انواع سرطان نظیر سرطان های تخمدان و رحم را در زنان افزایش می دهد


فريده قائمي منش كلاس ۱۰۴ سركار خانم سمر قنديان

+ نوشته شده در  سی ام اردیبهشت 1387ساعت 23:37  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

بی خوابی یا کم خوابی را جدی بگیرید

نخوابیدن به اندازه کافی و یا بد خوابیدن اصلاً خوب نیست. در حقیقت عوارض آن بسیار زیاد است. شاید برایتان عجیب باشد، ولی بی خوابی به هر دلیلی که باشد، به طرز فوق العاده ای به سلامتی، فعالیت، ایمنی شما آسیب می رساند. برای بی خوابی عوامل بسیاری وجود دارد. استرس های زندگی روزمره می تواند توانایی خوب خوابیدن را تحت الشعاع قرار دهد یا شاید به علت کار و فعالیت زیاد ساعات خواب خود را کاهش دهیم یا ممکن است دچار مشکلات جسمی و روانی باشیم که خواب را مختل کرده و از این که دچار کمبود خواب هستیم نیز کاملاً آگاه نباشیم. با این حال درک این مسأله بسیار مهم است که بی خوابی غالباً به دلایل اختلالات ناشناخته خواب بروز می کند. بعد از یک خواب معمولی در شب، ممکن است در طول روز احساس خواب آلودگی نمائید یا این که احساس کنید به هیچ وجه سر حال نبوده و نمی توانید فعالیت کنید، اما کاملاً از این که دچار اختلال خواب هستید یا از بی خوابی رنج می برید، آگاه نباشید. ممکن است فکر کنید بی حالی شما فقط به علت استرس کار یا مشکلات باشد یا اینکه اصولاً همیشه همین حالت را دارید و فکر نمی کنید که باید طور دیگری باشید. این عدم آگاهی، وضعیت را پیچیده تر می کند، زیرا بسیاری از مردم سالیان طولانی بی خوابی یا بدخوابی خود را متوجه نمی شوند. بی خوابی باعث کاهش شدید فعالیت جسمانی و هوشیاری می شود. کاهش خواب شبانه به مدت یک ساعت و نیم فقط به مدت یک شب می تواند باعث کاهش هوشیاری روزانه به میزان 32 درصد شود. کاهش هوشیاری و خواب آلودگی روزانه بیش از حد می تواند حافظه و قدرت تجزیه و تحلیل، قدرت تفکر و فرآیند دریافت اطلاعات را به شدت کاهش دهد. بی خوابی یا بد خوابی می تواند باعث بی خوابی شریک زندگی شما شده و در نتیجه رابطه صمیمی شما را دچار مشکل کند. ممکن است کیفیت زندگی کاهش یابد. خواب آلودگی بیش از حد روزانه می تواند باعث عدم تمرکز در هنگام انجام کار شده و در نتیجه موقعیت شغلی شما را به مخاطره افکند. سازمان امنیت ترافیک بزرگراههای آمریکا اعلام کرده است که خواب آلودگی هنگام رانندگی، سالانه باعث حداقل100 هزار تصادف، 71 هزار مورد مجروحیت و 1550 مورد مرگ می شود. گفتنی است اختلالات به وجود آمده در اثر بی خوابی پس از شناسایی عامل و درمان آن بهبود می یابند، مثلاً مشکلات حافظه و یادگیری بهبود یافته و تعداد آسیب ها کاهش می یابد. در دراز مدت، نتایج بالینی اختلالات درمان نشده ناشی از بی خوابی به راستی خطرناک می شوند. این نتایج با بیماری های بسیار زیاد و جدی همراهند. فشار خون بالا، حمله قلبی، ایست قلبی، سکته مغزی، چاقی، مشکلات روانی از جمله افسردگی و دیگر اختلالات روحی، اختلالات ذهنی، عقب ماندگی در کودکی یا دوران جنینی، آسیب دیدگی در اثر حوادث، پایین آمدن کیفیت زندگی، از دست دادن شریک زندگی از جمله عوارض کم خوابی است، مطالعات نشان می دهد که خطر مرگ در افرادی که کمتر از 6 تا 7 ساعت در شب می خوابند افزایش یافته است. یک تحقیق نیز نشان داده که کاهش زمان خواب خطر مرگ بیشتری نسبت به سیگار کشیدن، فشار خون بالا و بیماری قلبی دارد. بی خوابی همچنین یکی از عوامل کلیدی مرگ و میر در افراد کهنسال است. بی خوابی همچنین می تواند یکی از عوامل چاقی باشد. دکتر جان وینکلمن مسئول مرکز بهداشت خواب دانشگاه هارواردمی گوید: چیزی که غالب مردم درک نمی کنند، این است که عادت خوب خوابیدن می تواند عاملی در اجرای موفق برنامه کنترل وزن باشد. بیش از 85 نوع اختلال خواب در بیش از 70 میلیون آمریکایی شناسایی شده است. حدود یک سوم آمریکایی ها از عارضه بی خوابی رنج می برند که معمولاً علت 10 درصد آنها توسط معاینات اولیه پزشکان شناخته می شوند. اختلالات تنفسی مانند خروپف که یکی از دلایل بد خوابی است با وجودی که بسیار رایج است، اما بیشتر علل آن هنوز تشخیص داده نشده و درمان نمی شوند. خروپف مزمن بطور مثال با بیماری قلب و مغز مرتبط است. 45 درصد آمریکایی ها دچار این بیماری ها هستند که نیمی از آنها دچار آپنه خواب نیز هستند. شیوع آپنه خواب نیز با دیابت و آسم مرتبط است. بیش از 20 میلیون آمریکایی 24 درصد مردان و 9 درصد زنان دچار نوعی از آپنه هستند. آپنه خواب همچنین یک عامل اولیه خطر برای فشار خون بالاست، به طوری که فشار خون 40 درصد افراد مبتلا به آپنه اصلاً تشخیص داده نشده و در نتیجه درمان نمی شود. درمان مؤثر آپنه خواب در افراد مبتلا به فشار خون بالا باعث کاهش قابل توجه خطر سکته مغزی می شود. با افزایش اطلاعات و وجود انواع درمان برای بی خوابی، درد و رنج، بیماری های مختلف مرتبط با بی خوابی، نحوه عمل، تمرکز و حافظه قابل اجتناب هستند. برخی محققان معتقدند باید با همان جدیتی که با تأثیرات اجتماعی مصرف مواد مخدر و الکل مقابله می شود با بی خوابی نیز برخورد شود.

فريده قائمي منش

 

 

+ نوشته شده در  سی ام اردیبهشت 1387ساعت 23:34  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

تاریخچه                          انتی بیو تیک ها     

مدتها قبل از کشف پنی‌سیلین بشر آموخته بود بطور تجربی بعضی مواد خام را به عنوان عامل ضد میکروب مورد استفاده قرار دهد. ۶۰۰ - ۵۰۰ سال قبل از میلاد، چینیها شیره کپک زده لوبیای شور را برای درمان عفونتها بکار می‌بردند. اصطلاح آنتی بیوز (Antibiosis) اولین بار در سال ۱۸۸۹ به‌وسیله ویلمین برای توجیه ماهیت رقابتی جوامع بیولوژیک که در آن فقط قویترین و اصلح‌ترین زنده می‌ماند بکار برده شد و چند سال بعد این اصطلاح برای آنتاگونیسم میکروارگانیسمها نیز مورد استفاده قرار گرفت. به دنبال کشف پنی‌سیلین به‌وسیله فلیمینگ در سال ۱۹۲۹ دوبوس در سال ۱۹۳۹ آنتی بیوتیک تیرو تریسین را از باکتری باسیلوس برویس بدست آورد.

اطلاعات اولیه

آنتی بیوتیکها مواد شیمیایی هستند که از میکروارگانیسمهایی مانند قارچهای میکروسکوپی و باکتریها گرفته می‌شوند و از ادامه زندگی سلولهای یوکاریوتی یا پروکاریوتی جلوگیری نموده و یا مانع تکثیر آنها می‌شوند. اجزای سازنده آنتی بیوتیکها بسته به کاری که انجام می‌دهند متفاوت است. بیشتر آنتی بیوتیکها بر روی هر دو نوع سلول پروکاریوتها و یوکاریوتها اثر می‌کنند و به همین دلیل نمی‌توان همه آنها را از نظر درمانی برای انسان مورد استفاده قرار داد. آنتی بیوتیک ها به دو گروه عمده ی آنتی بیوتیک های باکتریوسید و باکتریواستاتیک طبقه بندی می شوند. آنتی بیوتیک ها از طریق چهر مکانیسم کلّی ویژگی باکتریوسیدی یا باکتریواستاتیکی خود را بروز می دهند:

·                     جلوگیری از ساخت دیواره سلولی باکتری

·                     مهار پروتئین سازی

·                     جلوگیری از ساخت اسید نوکلئیک

·                     تغییر در عملکرد غشاء سلولی

·                     مکانیسم های اثر ناشناخته

آنتی بیوتیکهای مهار کننده همانند سازی DNA

آنتی بیوتیکهایی که از همانند سازی DNA جلوگیری می‌کنند عبارتند از:میتومیسین (Mytomycin) که به دو رشته DNA مکمل متصل شده و از جدا شدن آنها از یکدیگر جلوگیری می‌کند. آنتی بیوتیک دیگری به نام اکتینومایسین D درغلظتهای زیاد همانندسازی DNA را مهار می‌کند. این آنتی بیوتیک دارای دو حلقه مسطح با پیوندهای مضاعف است و می‌تواند خود را بین نوکلئوتیدها جای داده و بدین ترتیب همانند سازی را مختل کند.

سرما خوردگی و آنتی بیوتیک درمانی!!؟؟

 

تا آغاز سرما و سرماخوردگی چند روزی بیشتر باقی نمانده است و به همین دلیل باید درباره راه های پیشگیری و درمان اطلاعات مان را افزایش دهیم. یکی از مهمترین نکاتی که هنگام سرماخوردگی برای کودکان و بزرگسالان اتفاق می افتد، استفاده نا به جا از آنتی بیوتیک ها یا به قول قدیمی ها چرک خشک کن هاست. به همین دلیل ضرورت دارد که درباره آنتی بیوتیک ها بیشتر بدانیم.

اغلب بزرگسالان ، تجربه مصرف آنتی بیوتیک ها را برای خود و کودکشان دارند و با نام بسیاری از آن ها آشنا هستند. این داروها یکی از شایع ترین داروهای مصرفی در کشور است.برخی افراد متاسفانه بدون تجویز پزشک و بنا به تجربه های گذشته خود اقدام به مصرف آنتی بیوتیک برای خود و فرزندان شان می کنند.از طرف دیگر گاهی پزشکان در فشار شدیدی از طرف خانواده برای تجویز آنتی بیوتیک قرار می گیرند. در مقابل خانواده هایی هم هستند که از مصرف آنتی بیوتیک ها به دلایل گوناگون اجتناب می کنند یا به محض بهتر شدن حال عمومی خود یا کودکشان دارو را قطع می کنند.

 

موارد مصرف آنتی بیوتیک

آنتی بیوتیک های معمول و رایج به طور معمول برای درمان عفونت های چرکی مورد استفاده قرار می گیرند و در حقیقت بسیاری از میکروب ها  ، به ویژه ویروس ها ، با آنتی بیوتیک قابل درمان نیستند، بنابراین برای بسیاری از عفونت های شایع همچون سرماخوردگی یا بیماری های پوستی و اغلب عفونت های روده ای، آنتی بیوتیک ها موثر نیستند. آنتی بیوتیک ها مواد شیمیایی هستند که رشد باکتری ها را کند می کنند و یا از بین می برند. آنتی بیوتیک ها اگر به جا و به موقع مصرف شوند، با کمک به سیستم ایمنی بدن، موجب بهبودی بسیاری از عفونت های خطرناک می شوند.

 

خطاهای رایج

برخی از افراد تصور می کنند که حتما نوع خاص از آنتی بیوتیک می تواند عفونت خود و کودکشان را درمان کند و به اصطلاح "به آنها می سازد". چنین تصوری اصولا صحیح نیست زیرا ممکن است پزشک در معاینه بعدی تشخیص دیگری مطرح کند یا به دلیل مصرف قبلی آنتی بیوتیک مورد نظر، در این نوبت پزشک احتمال مقاوم بودن میکروب مورد نظر را به آن دارو در نظر بگیرد و در نتیجه داروی دیگری تجویز کند. یکی دیگر از اشتباهات اغلب مردم این است که فکر می کنند مصرف آنتی بیوتیک موجب ضعیف شدن بدن می شود، در صورتی که اگر آنتی بیوتیک ها به جا و به موقع مصرف شوند نه تنها بدن را ضعیف نمی کنند بلکه به کمک دستگاه دفاعی بدن شتافته و با رفع عفونت و در نتیجه افزایش اشتها موجب تقویت بدن نیز می شوند. نکته دیگر این که برخلاف تصور اغلب مردم، آنتی بیوتیک ضعیف یا قوی وجود ندارد.البته مقدار مصرف آنتی بیوتیک ها را گاهی پزشکان با توجه به شدت یا ضعف عفونت و شرایط قبلی بیمار ممکن است تغییر دهند اما این که دارویی به دلیل تزریقی بودن یا گران بودن بهتر یا قوی تر باشد، صحیح نیست. تصور اشتباه دیگر در برخی خانواده ها این است که اگر آنتی بیوتیکی در گذشته بر بدن ما تاثیری نداشته است اکنون نیز موثر نیست. در حالی که در بسیاری از موارد که یک آنتی بیوتیک تاثیر نکرده است، موضوع ناشی از تجویز زودهنگام و بی موقع دارو، مصرف مقدار یا مدت ناکافی یا تجویز غیرصحیح دارو بوده است و ربطی به اثربخشی کلی دارو ندارد. به این ترتیب ممکن است در عفونتی دیگر همان دارو چنانچه به جا و به موقع تجویز شود کاملا موثر باشد.

 

عوارض شایع

آنتی بیوتیک ها نیز مانند همه داروهای دیگر ممکن است با عوارض جانبی و بروز مشکلات گوناگون همراه شوند و این موضوع به ویژه در خود درمانی یا تجویز نا به جا یا با دوز نامناسب داروها بیشتر رخ می دهد. مشکلات متعددی همچون مشکلات گوارشی به ویژه اسهال، عوارض کبدی،کلیوی و عوارض حساسیتی ممکن است با مصرف آنتی بیوتیک روی دهد.در بسیاری از مواقع نیز آنچه والدین به آن حساسیت می گویند واقعا حساسیت به شمار نمی رود. به طور مثال بروز استفراغ بعد از مصرف آنتی بیوتیک ها یا بروز اسهال یا درد شکم بعد از مصرف این داروها ممکن است مربوط به همان بیماری اولیه همچون عفونت گوش یا گلو باشد و بی دلیل آن را به آنتی بیوتیک نسبت بدهند. اما در هنگام مصرف آنتی بیوتیک باید مراقب علایمی همچون بروز کهیر یا سایر بثورات پوستی، تنگی نفس و خارش باشیم و در صورت بروز با پزشک تماس بگیریم.

 

شیوه های نگهداری آنتی بیوتیک ها

درباره نگهداری آنتی بیوتیک ها در خارج یا داخل یخچال باید مطابق توصیه های شرکت سازنده و داروسازان عمل کرد. برخی از آنها را تا 7 روز ممکن است حتی بتوان خارج از یخچال نگهداری کرد و برخی دیگر در خارج یخچال به سرعت تغییر رنگ داده و فاسد می شوند. به طور مثال آنتی بیوتیک کوآموکسی کلاو حتما باید در یخچال نگهداری شود.

·                      

نحوه عملکرد دارو های ضد میکروبی و ضد قارچی مهم

 

مکانیسم عمل

داروها

1

جلوگیری از ساخت دیواره سلولی

پنی سیلین ها، سفالوسپورین ها،ایمی پنم، آزترئونام وانکومایسن ، سیکلوسرین، باسیتراسین

2

مهار پروتئین سازی

کلرآمفنیکل، اریترومایسین، کلیندامایسین، تتراسایکلین، آمینو گلیکوزید ها

3

جلوگیری از ساخت اسید های نوکلئیک

سولفونامید ها،تری متوپریم، کینولون ها، ریفامپین

4

تغییر در عملکرد غشاء سلولی

پلی میکسین، آمفوتریسین B، نیستاتین، کتوکونازول

5

سایر مکانیسم های اثر

ایزونیازید، مترونیندازول، اتامبوتول، پیرازینامید، گریزوفولوین، پنتامیدین

آنتی بیوتیکها روی واکنشهای بنیادی یک سلول اثر می‌کنند. بعضی از آنها خاصیت ضد سرطانی دارند زیرا اثر آنها بیشتر روی سلولهایی است که در حال تقسیم سریع هستند و به همین دلیل باکتریها و سلولهای مغز استخوان که سازنده گویچه‌های سفید خون و گویچه‌های قرمز خون می‌باشند و همچنین سلولهای سرطانی در مقابل آنتی بیوتیکها حساسیت بیشتری دارند.

 

منبع.دانشنامه رشد                                              فرشته ظهوری کلاس 104

 

+ نوشته شده در  بیست و پنجم اردیبهشت 1387ساعت 19:39  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

تاریخچه

مدتها قبل از کشف پنی‌سیلین بشر آموخته بود بطور تجربی بعضی مواد خام را به عنوان عامل ضد میکروب مورد استفاده قرار دهد. ۶۰۰ - ۵۰۰ سال قبل از میلاد، چینیها شیره کپک زده لوبیای شور را برای درمان عفونتها بکار می‌بردند. اصطلاح آنتی بیوز (Antibiosis) اولین بار در سال ۱۸۸۹ به‌وسیله ویلمین برای توجیه ماهیت رقابتی جوامع بیولوژیک که در آن فقط قویترین و اصلح‌ترین زنده می‌ماند بکار برده شد و چند سال بعد این اصطلاح برای آنتاگونیسم میکروارگانیسمها نیز مورد استفاده قرار گرفت. به دنبال کشف پنی‌سیلین به‌وسیله فلیمینگ در سال ۱۹۲۹ دوبوس در سال ۱۹۳۹ آنتی بیوتیک تیرو تریسین را از باکتری باسیلوس برویس بدست آورد.

اطلاعات اولیه

آنتی بیوتیکها مواد شیمیایی هستند که از میکروارگانیسمهایی مانند قارچهای میکروسکوپی و باکتریها گرفته می‌شوند و از ادامه زندگی سلولهای یوکاریوتی یا پروکاریوتی جلوگیری نموده و یا مانع تکثیر آنها می‌شوند. اجزای سازنده آنتی بیوتیکها بسته به کاری که انجام می‌دهند متفاوت است. بیشتر آنتی بیوتیکها بر روی هر دو نوع سلول پروکاریوتها و یوکاریوتها اثر می‌کنند و به همین دلیل نمی‌توان همه آنها را از نظر درمانی برای انسان مورد استفاده قرار داد. آنتی بیوتیک ها به دو گروه عمده ی آنتی بیوتیک های باکتریوسید و باکتریواستاتیک طبقه بندی می شوند. آنتی بیوتیک ها از طریق چهر مکانیسم کلّی ویژگی باکتریوسیدی یا باکتریواستاتیکی خود را بروز می دهند:

·                     جلوگیری از ساخت دیواره سلولی باکتری

·                     مهار پروتئین سازی

·                     جلوگیری از ساخت اسید نوکلئیک

·                     تغییر در عملکرد غشاء سلولی

·                     مکانیسم های اثر ناشناخته

آنتی بیوتیکهای مهار کننده همانند سازی DNA

آنتی بیوتیکهایی که از همانند سازی DNA جلوگیری می‌کنند عبارتند از:میتومیسین (Mytomycin) که به دو رشته DNA مکمل متصل شده و از جدا شدن آنها از یکدیگر جلوگیری می‌کند. آنتی بیوتیک دیگری به نام اکتینومایسین D درغلظتهای زیاد همانندسازی DNA را مهار می‌کند. این آنتی بیوتیک دارای دو حلقه مسطح با پیوندهای مضاعف است و می‌تواند خود را بین نوکلئوتیدها جای داده و بدین ترتیب همانند سازی را مختل کند.

سرما خوردگی و آنتی بیوتیک درمانی!!؟؟

 

تا آغاز سرما و سرماخوردگی چند روزی بیشتر باقی نمانده است و به همین دلیل باید درباره راه های پیشگیری و درمان اطلاعات مان را افزایش دهیم. یکی از مهمترین نکاتی که هنگام سرماخوردگی برای کودکان و بزرگسالان اتفاق می افتد، استفاده نا به جا از آنتی بیوتیک ها یا به قول قدیمی ها چرک خشک کن هاست. به همین دلیل ضرورت دارد که درباره آنتی بیوتیک ها بیشتر بدانیم.

اغلب بزرگسالان ، تجربه مصرف آنتی بیوتیک ها را برای خود و کودکشان دارند و با نام بسیاری از آن ها آشنا هستند. این داروها یکی از شایع ترین داروهای مصرفی در کشور است.برخی افراد متاسفانه بدون تجویز پزشک و بنا به تجربه های گذشته خود اقدام به مصرف آنتی بیوتیک برای خود و فرزندان شان می کنند.از طرف دیگر گاهی پزشکان در فشار شدیدی از طرف خانواده برای تجویز آنتی بیوتیک قرار می گیرند. در مقابل خانواده هایی هم هستند که از مصرف آنتی بیوتیک ها به دلایل گوناگون اجتناب می کنند یا به محض بهتر شدن حال عمومی خود یا کودکشان دارو را قطع می کنند.

 

موارد مصرف آنتی بیوتیک

آنتی بیوتیک های معمول و رایج به طور معمول برای درمان عفونت های چرکی مورد استفاده قرار می گیرند و در حقیقت بسیاری از میکروب ها  ، به ویژه ویروس ها ، با آنتی بیوتیک قابل درمان نیستند، بنابراین برای بسیاری از عفونت های شایع همچون سرماخوردگی یا بیماری های پوستی و اغلب عفونت های روده ای، آنتی بیوتیک ها موثر نیستند. آنتی بیوتیک ها مواد شیمیایی هستند که رشد باکتری ها را کند می کنند و یا از بین می برند. آنتی بیوتیک ها اگر به جا و به موقع مصرف شوند، با کمک به سیستم ایمنی بدن، موجب بهبودی بسیاری از عفونت های خطرناک می شوند.

 

خطاهای رایج

برخی از افراد تصور می کنند که حتما نوع خاص از آنتی بیوتیک می تواند عفونت خود و کودکشان را درمان کند و به اصطلاح "به آنها می سازد". چنین تصوری اصولا صحیح نیست زیرا ممکن است پزشک در معاینه بعدی تشخیص دیگری مطرح کند یا به دلیل مصرف قبلی آنتی بیوتیک مورد نظر، در این نوبت پزشک احتمال مقاوم بودن میکروب مورد نظر را به آن دارو در نظر بگیرد و در نتیجه داروی دیگری تجویز کند. یکی دیگر از اشتباهات اغلب مردم این است که فکر می کنند مصرف آنتی بیوتیک موجب ضعیف شدن بدن می شود، در صورتی که اگر آنتی بیوتیک ها به جا و به موقع مصرف شوند نه تنها بدن را ضعیف نمی کنند بلکه به کمک دستگاه دفاعی بدن شتافته و با رفع عفونت و در نتیجه افزایش اشتها موجب تقویت بدن نیز می شوند. نکته دیگر این که برخلاف تصور اغلب مردم، آنتی بیوتیک ضعیف یا قوی وجود ندارد.البته مقدار مصرف آنتی بیوتیک ها را گاهی پزشکان با توجه به شدت یا ضعف عفونت و شرایط قبلی بیمار ممکن است تغییر دهند اما این که دارویی به دلیل تزریقی بودن یا گران بودن بهتر یا قوی تر باشد، صحیح نیست. تصور اشتباه دیگر در برخی خانواده ها این است که اگر آنتی بیوتیکی در گذشته بر بدن ما تاثیری نداشته است اکنون نیز موثر نیست. در حالی که در بسیاری از موارد که یک آنتی بیوتیک تاثیر نکرده است، موضوع ناشی از تجویز زودهنگام و بی موقع دارو، مصرف مقدار یا مدت ناکافی یا تجویز غیرصحیح دارو بوده است و ربطی به اثربخشی کلی دارو ندارد. به این ترتیب ممکن است در عفونتی دیگر همان دارو چنانچه به جا و به موقع تجویز شود کاملا موثر باشد.

 

عوارض شایع

آنتی بیوتیک ها نیز مانند همه داروهای دیگر ممکن است با عوارض جانبی و بروز مشکلات گوناگون همراه شوند و این موضوع به ویژه در خود درمانی یا تجویز نا به جا یا با دوز نامناسب داروها بیشتر رخ می دهد. مشکلات متعددی همچون مشکلات گوارشی به ویژه اسهال، عوارض کبدی،کلیوی و عوارض حساسیتی ممکن است با مصرف آنتی بیوتیک روی دهد.در بسیاری از مواقع نیز آنچه والدین به آن حساسیت می گویند واقعا حساسیت به شمار نمی رود. به طور مثال بروز استفراغ بعد از مصرف آنتی بیوتیک ها یا بروز اسهال یا درد شکم بعد از مصرف این داروها ممکن است مربوط به همان بیماری اولیه همچون عفونت گوش یا گلو باشد و بی دلیل آن را به آنتی بیوتیک نسبت بدهند. اما در هنگام مصرف آنتی بیوتیک باید مراقب علایمی همچون بروز کهیر یا سایر بثورات پوستی، تنگی نفس و خارش باشیم و در صورت بروز با پزشک تماس بگیریم.

 

شیوه های نگهداری آنتی بیوتیک ها

درباره نگهداری آنتی بیوتیک ها در خارج یا داخل یخچال باید مطابق توصیه های شرکت سازنده و داروسازان عمل کرد. برخی از آنها را تا 7 روز ممکن است حتی بتوان خارج از یخچال نگهداری کرد و برخی دیگر در خارج یخچال به سرعت تغییر رنگ داده و فاسد می شوند. به طور مثال آنتی بیوتیک کوآموکسی کلاو حتما باید در یخچال نگهداری شود.

·                      

نحوه عملکرد دارو های ضد میکروبی و ضد قارچی مهم

 

مکانیسم عمل

داروها

1

جلوگیری از ساخت دیواره سلولی

پنی سیلین ها، سفالوسپورین ها،ایمی پنم، آزترئونام وانکومایسن ، سیکلوسرین، باسیتراسین

2

مهار پروتئین سازی

کلرآمفنیکل، اریترومایسین، کلیندامایسین، تتراسایکلین، آمینو گلیکوزید ها

3

جلوگیری از ساخت اسید های نوکلئیک

سولفونامید ها،تری متوپریم، کینولون ها، ریفامپین

4

تغییر در عملکرد غشاء سلولی

پلی میکسین، آمفوتریسین B، نیستاتین، کتوکونازول

5

سایر مکانیسم های اثر

ایزونیازید، مترونیندازول، اتامبوتول، پیرازینامید، گریزوفولوین، پنتامیدین

آنتی بیوتیکها روی واکنشهای بنیادی یک سلول اثر می‌کنند. بعضی از آنها خاصیت ضد سرطانی دارند زیرا اثر آنها بیشتر روی سلولهایی است که در حال تقسیم سریع هستند و به همین دلیل باکتریها و سلولهای مغز استخوان که سازنده گویچه‌های سفید خون و گویچه‌های قرمز خون می‌باشند و همچنین سلولهای سرطانی در مقابل آنتی بیوتیکها حساسیت بیشتری دارند.

 

منبع.دانشنامه رشد                                              فرشته ظهوری کلاس 104

+ نوشته شده در  بیست و پنجم اردیبهشت 1387ساعت 19:33  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

کلروپلاست، انجام فتوسنتز را بر عهده دارد. ساختمان کلروپلاست بسیار شبیه به میتوکندری است. کلروپلاست شامل یک غشای تراوای خارجی، یک غشای داخلی که تراوایی کمتری دارد، یک فضای بین غشایی و یک بخش داخلی است که "استروما" نام دارد. ولی کلروپلاست بزرگتر از میتوکندری است. کلروپلاست باید بزرگتر باشد، چون غشای آن مانند میتوکندری چین خورده نیست. غشای داخلی آن هم برای زنجیر انتقال الکترون به کار نمی رود. سیستم جذب نور، زنجیر انتقال الکترون و ATP سنتاز بر یک غشای سوم که تیلاکوید نام دارد، انجام می‌شود. تیلاکوید از تعداد زیادی دیسک های سطح تشکیل شده است.
سعیده رده منش کلاس 103
+ نوشته شده در  بیست و یکم اردیبهشت 1387ساعت 17:39  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

در هسته هر سلول مولکولهایی قرار دارند که اساسی ترین اطلاعات حیات را در خود ذخیره کرده اند. این مولکول ها، دئوکسی ریبو نوکلئیک اسید (DNA) نام دارند. DNA از چهار نوع مولکول ساخته شده است، که به آنها " نوکلئوتید " می‌گوییم. این چهار نوکلئوتید عبارتند از: ادنین (A)، گوانین (G)، سیتوزین (C) و تیمین (T). این مولکولها خود به دو زیر گروه تقسیم می‌شوند: ادنین و گوانین در گروه پیورین قرار می‌گیرند و سیتوزین و تیمین در گروه پیریمیدین جای داده می‌شوند. هنگام سنتز (ساخته شدن) مولکول DNA، نوکلئوتیدها به اسیدهای نوکلئیک تبدیل می‌شوند که بعدا به هم متصل می‌شوند و رشته های DNA را می‌سازند. در نهایت یک مارپیچ دوتایی ساخته می‌شود.

نوکلئوتیدها حلقه های مسطحی دارند که اندازه آنها بین 3 تا 4 آنگستروم ( هر آنگستروم 10-10 متر است.) می‌باشد. وقتی مارپیچ دوتایی تشکیل می‌شود، مولکولهای A با مولکولهای T رشته مقابل و مولکول G با مولکول C رشته روبه رو پیوند هیدروژنی برقرار می‌کنند و جفت های قلیایی ایجاد می‌شود. این جفت های قلیایی باعث می‌شوند که مارپیچ پایدار باقی بماند. تصاویری که با استفاده از اشعه X از مولکول DNA گرفته شده است، نشان می‌دهد که در هر دور از مارپیچ 10 جفت قلیایی وجود دارد.

مدل مارپیچی می‌تواند نحوه رونویسی از مولکول DNA در هنگام تقسیم سلول را نیز توجیه کند. جیمز واتسون وقتی این مدل را ارائه کرد، آن را " مدل خوش نما " نامید، چون معتقد بود که هر کس این مدل را ببیند می‌تواند به راحتی نحوه رونویسی از آن را نیز بفهمد. در هنگام تقسیم سلول، باید نسخه مشابهی از DNA تهیه شود تا در سلولهای جدید قرار گیرد. این فرآیند اصطلاحا "رونویسی" نامیده می‌شوند.
برای انجام این کار، اتصالات هیدروژنی بین نوکلئوتیدها باز می‌شود و در نتیجه دو رشته مارپیچ از هم باز می‌شوند. سپس هر یک از این رشته‌ها به عنوان پایه ای برای ساخت رشته مقابل استفاده می‌شود. به این ترتیب دو مارپیچ کاملا یکسان DNA ساخته می‌شوند و هر کدام از آنها در یکی از دو سلول نوزاد قرار می‌گیرد. چون در هر بار رونویسی، نیمی از مولکول DNA قبلی حفظ می‌شود، می‌گوییم رونویسی DNA، نیمه پایستار است.

اگرچه DNA اطلاعات ژنتیکی جاندار زنده را در خود دارد، اما برای عملکرد موفق به وجود ریبونوکلئیک اسید (RNA) نیاز دارد. RNA هم مانند DNA از رشته های اسید نوکلئیکی تشکیل شده که با پیوندهای مشابهی به هم متصل شده اند؛ اما دو تفاوت عمده با DNA دارد. یکی اینکه در ساختار آن به جای تیمین، از اوراسیل(u) استفاده شده است و دوم اینکه مارپیچی نیست و فقط از یک رشته تنها ساخته شده است. برای انجام بعضی کارها، DNA به رشته های RNA تبدیل می‌شود و سپس این مولکولهای RNA، پیغام هایی را به ریبوزوم (مرکز پروتئین سازی سلول) می‌برند. برای همین این مولکولها را mRNA(messenger RNA) یا RNA پیغام رسان می‌نامند. در واقع DNA با فرستادن mRNA، فرآیند پروتئین سازی را هدایت می‌کند.
اگر دوست دارید تا بیشتر درباره DNA بدانید، اینجا را ببینید.
اکرم رضایی کلاس 103
+ نوشته شده در  بیست و یکم اردیبهشت 1387ساعت 17:37  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

شبکه اندوپلاسمی ( که آن را به اختصار ER می‌نامیم.) تولید پروتیئن‌ها و چربی های تعداد زیادی از اندامهای سلولی را بر عهده دارد. ER از چین خوردگی های فراوانی تشکیل شده که یک غشا آنها را در برگرفته است. علاوه بر این، ER وظیفه دارد تا پروتئینها و سایر کربوهیدارت‌ها را به دستگاه گلژی، غشای سلول، لیزوزوم و هر جای دیگری که لازم باشد، منتقل کند.
دو نوع ER وجود دارد: نوع زبر که سطح آن با ریبوزوم‌ها پوشیده شده و نوع صاف. نوع زبر محل پروتئین سازی است. پروتئین هایی که در ER زبر ساخته می‌شوند به ER صاف منتقل می‌شوند.

سعیده رده منش کلاس 103

+ نوشته شده در  بیست و یکم اردیبهشت 1387ساعت 17:35  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

واکوئل در سلولهای گیاهی وجود دارد. واکوئل مسوول حفظ شکل و ساختمان سلول است. سلولهای گیاهی معمولاً اندازه واکوئل های خود را بیشتر می‌کنند و خیلی کم پیش می‌آید که سیتوپلاسمشان را توسعه دهند.
واکوئل آبدانه بزرگی است که برای ذخیره و نگهداری مواد مغذی، متابولیت‌ها و حتی مواد زائد به کار می‌رود.
فشار اعمال شده توسط واکوئل به حفظ اندازه سلول کمک می‌کند. اگر این فشار نباشد، سلول چروک می‌خورد و سست خواهد شد.
واکوئل معمولا حدود 50% از حجم سلول را اشغال می‌کند، اما گاهی تا 95% فضا را نیز به خود اختصاص می‌دهد.

اکرم رضایی کلاس 103
+ نوشته شده در  بیست و یکم اردیبهشت 1387ساعت 17:34  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

ستگاه گلژی دارای بخشهای کیسه ای شکل فراوانی است که با غشاهای لیپیدی احاطه شده اند. بعلاوه تعداد زیادی آبدانه هم دارد که مواد را به غشای سلولی منتقل می‌کنند تا از سلول خارج شوند. تعدادی غده نیز در این دستگاه وجود دارد که ترشح بعضی مواد خاص را بعهده دارند.

گلژی مسوول کنترل ترافیک مولکولی در سلول است. تقریباً تمام مولکولها در دوره ای از زمانی که در سلول هستند مجبور می‌شوند از دستگاه گلژی بگذرند.

دسته بندی پروتئین‌ها به کمک آبدانه‌ها انجام می‌شود. وقتی پروتئین روی گیرنده خاص خود بر روی یک آبدانه می‌نشیند، به درون آبدانه کشیده می‌شود و همراه آن به بیرون فرستاده می‌شود.

اکرم رضایی کلاس 103
+ نوشته شده در  بیست و یکم اردیبهشت 1387ساعت 17:32  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

کل اطلاعات ژنتیکی سلول در DNA قرار دارد که در هسته قرار گرفته است. فضای درون هسته محدود است، پس باید برای جادادن میلیون‌ها کد ژنتیکی در این فضا فکری کرد. برای همین باید مولکول DNA را مرتب و بسته بندی کرد.
در ابتدا نوکلئوتیدها به صورت دو رشته خطی در کنار هم قرار می‌گیرند و یک مارپیچ دوتایی می‌سازند. بعد از آن این مارپیچ‌ها به دور پروتئینهایی به نام "هیستون" پیچیده می‌شوند. به هر واحد DNA که به دور یک مولکول هیستون پیچیده شده یک نوکلئوزوم می‌گوییم. نوکلئوزوم‌ها هم توسط یک رشته بلند DNA به هم وصل می‌شوند.
برای اینکه DNA باز هم فشرده تر شود، نوکلئوزوم‌ها به هم فشرده می‌شوند و رشته های کروماتینی را به وجود می‌آورند. بعد، رشته های کروماتینی با هم تا می‌خورند و یک شبکه پیچ پیچ به وجود می‌آورند. هنگام تقسیم سلول این شبکه‌ها به صورت ساختارهایی به نام "کروموزوم" در می‌آیند.
کروموزم در فرآیند پیر شدن و مرگ سلول هم نقش مهمی دارد. در نوک کروموزوم ها، بخشهای کوچکی به نام تلومر قرار دارند. وقتی DNA یک سلول صدمه می‌بیند، تلومرها کوتاه می‌شوند. اگر تلومرها از حد مشخصی کوتاه تر شوند، سلول تصمیم می‌گیرد که دیگر خود را ترمیم نکند و فرآیند مرگ سلولی یا آپپتوسیس (Apoptosis) آغاز می‌شود. امروزه بسیاری از دانشمندان مشغول تحقیق راجع به مکانیسم هایی هستند که تلومرها از طریق آنها باعث مرگ سلول می‌شوند.

سعیده رده منش کلاس 103

+ نوشته شده در  بیست و یکم اردیبهشت 1387ساعت 17:31  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

 

+ نوشته شده در  بیست و یکم اردیبهشت 1387ساعت 17:26  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 


 سعیده رده منش رکلاس 103زيست شناسي گناباد

+ نوشته شده در  بیست و یکم اردیبهشت 1387ساعت 17:21  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

انواع تاژک 

 سعیده رده منش کلاس 103

+ نوشته شده در  بیست و یکم اردیبهشت 1387ساعت 17:14  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

بررسی و مراقبت و کنترل و پیشگیری بیماری های ویروسی -

برنامه ريزي جهت درمان ، كنترل و پيشگيري از وقوع بيماري ها چه به شكل واگير و چه به شكل تك گير ، نيازمند جمع آوري اطلاعات اوليه از جمله شناسايي عوامل بيماري زا ، راه هاي انتقال ، چگونگي ايجاد بيماري و بسياري موارد ديگر است ( به بيان ديگر بررسي و مراقبت هر پديده طبيعي ، من جمله يك بيماري پايه و اساس مقابله با آن پديده مي باشد )

در سالهاي اخير سازمان دامپزشكي جمهوري اسلامي ايران در يك اقدام مهم ضمن ارج نهادن به بخش هاي مختلف ، توجه ويژه اي به امر بررسي بيماري ها داشته و با بهره گيري از كارشناسان خبره در سطح سازمان ، دفتر بررسي ها ، آموزش و مراقبت از بيماري هاي دامي را تاسيس نمود . اين دفتر در آذر ماه 1376 با نشر طرح ملي سيستم مراقبت از بيماري هاي دام اولين قدم اساسي را جهت برنامه ريزي هاي بعدي برداشت.

در اين مقاله سعي شده است با نگاهي به طرح مورد نظر ، بررسي و مراقبت ، كنترل و ريشه كني بيماري هاي ويروسي مورد بحث قرار گيرد.

 

تعاريف

 

ويروس : ميكرو ارگانيسم هاي وابسته به سلول مي باشند كه حاوي يك نوع اسيــد نو كلئيك ( DNA  يا RNA ) بوده و فاقد اندام هايي مانند ميتوكندري ، ريبوزوم و .... هستند و جهت كسب انرژي و پروتئين كاملا" وابسته به سلول ميزبانند.

 

مراقبت:  مراقبت يك سيستم منظم ، طبقه بندي ، مقايسه و تجزيه و تحليل داده ها در مورد نحوه وقوع بيماري ها ست . (1) سازمان بهداشت جهاني مراقبت را (( مقايسه و تفسير اطلاعات جمع آوري شده از داده ها و برنامه هاي نظارتي و ساير منابع قابل دسترس با هدف كشف تغييرات در وضعيت سلامت جمعيت )) تعريف ميكند.

 

 

كنترل : شامل اجراي كليه برنامه هاي نظارتي ، درمان ، پيشگيري جهت جلوگيري از شيوع بيماري در مناطق پاك و جمعيت ها حساس مي باشد .

 

نحوه تقابل ويروس – سلول :

 

بطوريكه گفته شد ويروس ميكرو ارگانيسم وابسته به سلول است به نحوي كه در خارج از سلول به شكل غير فعال ، پايدار بوده و در مواجهه با سلول مي تواند به اشكال زير عمل نمايد.

 

الف ) ويروس هاي سيتوسيدال : در اين حالت با ورود ويروس به داخل سلول ، سلول دچار تغييرات مورفولوژيكي و سيتوپاتيكي شده و با مهار RNA  و DNA  سازي توسط سلول ، باعث مرگ سلول مي شوند و اغلب اين ويروس ها باعث بروز عفونت هاي عقيم مي شوند.

ب)ويروس هاي غير سيتوسيدال ( عفونتهاي مقاوم ) : در اين حالت با ورود ويروس به داخل سلول تغييرات جزئي در متابوليسم سلول ايجاد شده و سلول ها به رشد و تقسيم ادامه مي دهند البته در اين حالت فعاليت هاي اختصاصي سلول كاهش مي يابد .

ج) ويروس هاي عامل دگرگوني : اين ويروس ها با داخل شدن در هسته سلول و ادغام پيام هاي ژنتيكي ويروس در DNA سلول ، باعث بروز تغييرات مرفولوژيكي در سلول شده و سلول به طور غير طبيعي به رشد و تقسيم خود ادامه ميدهد ( ويروس هاي تومورزا)

راه هاي انتقال ويروس به بدن موجود زنده :

 

ويروس ها از طرق مختلف همچون پوست ، دستگاه گوارش ، دستگاه تنفس ، دستگاه ادراري تناسلي و يا ملتحمه چشم وارد بدن ميزبان مي شوند . عوامل ديگري مانند تزريق توسط سرنگ ، گزش توسط حيوانات مهره دار و بند پايان نيز در انتقال ويروس به بدن موجودات زنده موثرند.

 

بيماري زايي ويروس ها :

 

 بروز علايم بيماري هاي ويروسي بستگي به نوع ويروس ، حدت و شدت آن ، راه انتقال ، حساسيت سلول ميزبان ، عوامل محيطي و بسياري عوامل ديگر دارد به نحوي كه ممكن است دوره كمون بيماري ها ي ويروسي از چند ساعت ( مانند آنفلوانزاي فوق حاد پرندگان ) تا چندين سال ( مانند هاري ) متفاوت   باشند. با توجه به اين موضوع و نيز نحوه تقابل ويروس و سلول ، سخن معروف ( پيشگيري بهتر از درمان است ) در مورد بيماري هاي ويروسي صدق پيدا ميكند ، چرا كه درمان يك بيماري ويروسي علاوه بر تحميل هزينه هاي مختلف ( استفاده از آنتي بيوتيك ها براي جلو گيري از عفونت هاي ثانويه، سرم تراپي و ......)چندان موثر نخواهد بود .

 

پيشگيري ، كنترل و ريشه كني بيماري هاي ويروسي :

 

براي پيشگيري ، كنترل و ريشه كني بيماري هاي ويروسي گزينه هاي مختلفي وجود دارد كه بر اساس نوع ويروس ، واگيري ، اهداف مورد نظر و ساير عوامل وابسته مي توان از يك يا چندين گزينه بطور همزمان استفاده كرد.

براي پيشگيري و كنترل عفونت ها و بيماري هاي ويروسي راههاي متفاوتي وجود دارد كه عبارتند از  :

 

الف) ايمونوپروفيلاكسي : شامل استفاده از واكسن ها و فرآورده هاي بيولوژيكي براي ايجاد ايمني عليه يك بيماري خاص

الف ) 1- پروفيلاكسي فعال ( استفاده از واكسن ها  ) : ايمن سازي فعال عبارت است از به كار گيري يك ويروس براي تحريك سيستم دفاعي بدن جهت تامين ايمني خاص .

 واكسن هاي ويروسي در حال حاضر به سه شكل در دسترسند :

* ويروس هاي زنده تخفيف حدت يافته                      Attenuated   Live  Viruses

** ويروس هاي كشته شده                              Killed  Viruses              

*** آنتي ژن هاي ويروسي    Recombinant   Produced  Antigens                

 

 استفاده از واكسن ها باعث تحريك لنفوسيت ها شده و نهايتا" بروز ايمني در فرد واكسينه شده ميگيرد. اغلب واكسن هاي ويروسي بيش از 90% افراد واكسينه را به مدت زمان نسبتا" خوبي ايمن مي سازند . البته ميزان تاثير واكسن بستگي به عواملي چون درصد جمعيت تحت پوشش ، زمان اجراي عمليات ، نحوه نگهداري و .... دارد.

الف ) 2- پروفيلاكسي غير فعال : ايمني غير فعال با بكار بردن آنتي بادي هاي تهيه شده از ميزبان ديگر حاصل مي شود.

به طور مثال ، ايمونوگلبولين هاي انساني به عنوان يكي از اين عوامل ، ضمن ايجاد پروفيلاكسي  غير فعال در بعضي مواقع حتي به عنوان درمان نيز كاربرد دارند.

از اين روش براي محافظت  اختصاصي در مواقعي مانند از بين بردن بيماري و يا در مواقعي كه نمي توان واكسيناسيون انجام گيرد ، استفاده مي شود.

ب) بهداشت و رعايت موازين بهداشتي :  رعايت بهداشت فردي و اجتماعي ، حذف مخزنهاي ويروسي ، اصلاح و بهبود سطح بهداشتي و شيوه زندگي نيز از راههاي پيشگيري و كنترل بيماري هاي ويروسي به خصوص بيماري هاي ويروسي دستگاه گوارش و دستگاه ادراري – تناسلي مي باشند. كنترل ناقلين بند پا در يك منطقه ، يا اجراي روشهاي بهداشتي از راه هاي پيشگيري و كنترل عفونتهاي ويروسي ناشي از آربو ويروس ها است.

پ) شيمي درماني عليه ويروس ها: عوامل ضد ويروسي به 3 تيپ تقسيم مي شوند كه بيشتر در عفونتهاي مزمن و پنهان به كار مي روند.

* عوامل ويروسيدال : اين عوامل مستقيما" باعث غير فعال شدن ويروس ها مي شود.

** عوامل آنتي ويرال :  اين عوامل از تكثير ويروس ها ممانعت به عمل مي آورند.

*** مدولاتورهاي ( تعديل كننده ها) ايمني : اين عوامل باعث تقويت پاسخ ميزبان مي شوند.

 

ت) استفاده از اينترفرون ها: بعضي از سلول ها مانند پلي نوكلئوتيدهاي دو رشته اي ، هنگام آلوده شدن توسط ويروس يا تحريك توسط عوامل ديگر ، قابليت ترشح پروتئين به نام   اينترفرون را دارد

اينترفرون ها سلول هاي طبيعي را در مقابل عفونت هاي ويروسي محافظت مي نمايد .

به عنوان مثال استفاده از آلفا –  اينترفرون اثرات مطلوبي در پيشگيري از بروز برخي بيماري هاي ويروسي انساني دارد.

ث) قرنطينه : ايجاد پست هاي قرنطينه و اجراي عمليات قرنطينه اي يكي از اركان مهم جهت كنترل بيماري ها در سطح ملي است كه بدون توجه به آن بسياري از اقدامات عقيم خواهند ماند.

 

بررسي و مراقبت :

 

مراقبت زمينه اي براي تامين اطلاعات دقيق در باره وجود ، وقوع، بروز و گسترش يك بيماري در يك جمعيت است كه اين داده ها اجراي برنامه هاي كنترل بيماري را امكان پذير مي سازد.

در تعريف مراقبت مي توان چنين بيان كرد كه : مراقبت يك سيستم منظم ، طبقه بندي ، مقايسه و تجزيه و تحليل داده ها در مورد وقوع بيماري ها است .

اولين قدم براي اتخاذ استراتژي خاص ، توسط مراكز تصميم گيري ، گزارش گيري از كلنيسين ها است كه اين داده ها مي تواند اطلاعات مستندي را در جهت آن تامين نمايد . مديريت داده ها و تنظيم و طبقه بندي آن و نهايتا" تجزيه و تحليل و برنامه ريزي صحيح جهت كنترل و پيشگيري يك بيماري اقدامات ديگري است كه به دنبال يك سيستم مراقبت پويا انجام مي شوند.

 

اهداف سيستم مراقبت:

 

مهمترين اهداف سيستم مراقبت عبارتند از :

1- جمع آوري اطلاعات و تجزيه تحليل داده ها در خصوص وضعيت بيماري موجود و مطالعه عامل ميزبان محيط ، ارزيابي اقتصادي و .... و نيز تعيين سطح مورد انتظار بيماري.

2- طراحي و برنامه ريزي جهت كنترل ، و پيشگيري و ريشه كني بيماري

3- ايجاد زمينه به منظور اجراي اقدامات لازم و فوري براي جلوگيري از گسترش يك بيماري واگير .0

4- ايجاد زمينه هاي لازم براي پيشگيري و جلوگيري از ورود يك بيماري اگروتيك و گسترش آن.

5- ارزيابي برنامه هاي جاري ، كنترل ، پيشگيري ، مبارزه و ريشه كني بيماري و ارايه راه كارهاي جديد جهت توقف ، اصلاح يا ادامه عمليات .

 

در واقع سيستم مراقبت ضمن طراحي و برنامه ريزي جهت اجراي عمليات كنترلي ، پيشگيرانه با ارزيابي طرح هاي اجرايي قبلي ، چشم انداز و راهكارهاي جديدي جهت اجراي برنامه ها باز ميكند.

در تعريفي ساده تر ، سيستم مراقبت همان سيستم اعصاب محيطي و مركزي يك بدن محسوب مي شوند .

 

نتيجه گيري :

 

با توجه به مطالب فوق مي توان چنين نتيجه گيري كرد كه :

اتخاذ هر برنامه كنترلي ، پيشگيرانه و ريشه كني مستلزم شناخت آن بيماري و نحوه بروز و گسترش و رابطه ميزبان و عوامل ، فاكتور هاي محيطي ، هدف مورد نظر و ساير عوامل است .

لذا برخي از برنامه هاي جاري ، خالي از اشكال نبوده و بررسي و تصحيح مجدد آنها ضروري به نظر مي رسد . كه اين امر با بهره گيري از اطلاعات علمي و كاربردي كارشناسان و تربيت نيروي انساني مجرب در سطوح مختلف سازمان و در نقاط مختلف كشور ميسر خواهد شد و در نهايت مي توان براي هر يك از بيماري ها بخصوص بيماري هاي ويروسي در هر نقطه اي از كشور برنامه هاي خاصي را تهيه و مورد اجرا قرار داد.

 

منابع :

 

طرح ملي سيستم مراقبت از بيماري هاي دام – سازمان دامپزشكي كشور – 1376


نوشته شده توسط عاطفه صادقی  ۱۰۴
+ نوشته شده در  بیستم اردیبهشت 1387ساعت 9:22  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

 

بررسی و مراقبت و کنترل و پیشگیری بیماری های ویروسی -

برنامه ريزي جهت درمان ، كنترل و پيشگيري از وقوع بيماري ها چه به شكل واگير و چه به شكل تك گير ، نيازمند جمع آوري اطلاعات اوليه از جمله شناسايي عوامل بيماري زا ، راه هاي انتقال ، چگونگي ايجاد بيماري و بسياري موارد ديگر است ( به بيان ديگر بررسي و مراقبت هر پديده طبيعي ، من جمله يك بيماري پايه و اساس مقابله با آن پديده مي باشد )

در سالهاي اخير سازمان دامپزشكي جمهوري اسلامي ايران در يك اقدام مهم ضمن ارج نهادن به بخش هاي مختلف ، توجه ويژه اي به امر بررسي بيماري ها داشته و با بهره گيري از كارشناسان خبره در سطح سازمان ، دفتر بررسي ها ، آموزش و مراقبت از بيماري هاي دامي را تاسيس نمود . اين دفتر در آذر ماه 1376 با نشر طرح ملي سيستم مراقبت از بيماري هاي دام اولين قدم اساسي را جهت برنامه ريزي هاي بعدي برداشت.

در اين مقاله سعي شده است با نگاهي به طرح مورد نظر ، بررسي و مراقبت ، كنترل و ريشه كني بيماري هاي ويروسي مورد بحث قرار گيرد.

 

تعاريف

 

ويروس : ميكرو ارگانيسم هاي وابسته به سلول مي باشند كه حاوي يك نوع اسيــد نو كلئيك ( DNA  يا RNA ) بوده و فاقد اندام هايي مانند ميتوكندري ، ريبوزوم و .... هستند و جهت كسب انرژي و پروتئين كاملا" وابسته به سلول ميزبانند.

 

مراقبت:  مراقبت يك سيستم منظم ، طبقه بندي ، مقايسه و تجزيه و تحليل داده ها در مورد نحوه وقوع بيماري ها ست . (1) سازمان بهداشت جهاني مراقبت را (( مقايسه و تفسير اطلاعات جمع آوري شده از داده ها و برنامه هاي نظارتي و ساير منابع قابل دسترس با هدف كشف تغييرات در وضعيت سلامت جمعيت )) تعريف ميكند.

 

 

كنترل : شامل اجراي كليه برنامه هاي نظارتي ، درمان ، پيشگيري جهت جلوگيري از شيوع بيماري در مناطق پاك و جمعيت ها حساس مي باشد .

 

نحوه تقابل ويروس – سلول :

 

بطوريكه گفته شد ويروس ميكرو ارگانيسم وابسته به سلول است به نحوي كه در خارج از سلول به شكل غير فعال ، پايدار بوده و در مواجهه با سلول مي تواند به اشكال زير عمل نمايد.

 

الف ) ويروس هاي سيتوسيدال : در اين حالت با ورود ويروس به داخل سلول ، سلول دچار تغييرات مورفولوژيكي و سيتوپاتيكي شده و با مهار RNA  و DNA  سازي توسط سلول ، باعث مرگ سلول مي شوند و اغلب اين ويروس ها باعث بروز عفونت هاي عقيم مي شوند.

ب)ويروس هاي غير سيتوسيدال ( عفونتهاي مقاوم ) : در اين حالت با ورود ويروس به داخل سلول تغييرات جزئي در متابوليسم سلول ايجاد شده و سلول ها به رشد و تقسيم ادامه مي دهند البته در اين حالت فعاليت هاي اختصاصي سلول كاهش مي يابد .

ج) ويروس هاي عامل دگرگوني : اين ويروس ها با داخل شدن در هسته سلول و ادغام پيام هاي ژنتيكي ويروس در DNA سلول ، باعث بروز تغييرات مرفولوژيكي در سلول شده و سلول به طور غير طبيعي به رشد و تقسيم خود ادامه ميدهد ( ويروس هاي تومورزا)

راه هاي انتقال ويروس به بدن موجود زنده :

 

ويروس ها از طرق مختلف همچون پوست ، دستگاه گوارش ، دستگاه تنفس ، دستگاه ادراري تناسلي و يا ملتحمه چشم وارد بدن ميزبان مي شوند . عوامل ديگري مانند تزريق توسط سرنگ ، گزش توسط حيوانات مهره دار و بند پايان نيز در انتقال ويروس به بدن موجودات زنده موثرند.

 

بيماري زايي ويروس ها :

 

 بروز علايم بيماري هاي ويروسي بستگي به نوع ويروس ، حدت و شدت آن ، راه انتقال ، حساسيت سلول ميزبان ، عوامل محيطي و بسياري عوامل ديگر دارد به نحوي كه ممكن است دوره كمون بيماري ها ي ويروسي از چند ساعت ( مانند آنفلوانزاي فوق حاد پرندگان ) تا چندين سال ( مانند هاري ) متفاوت   باشند. با توجه به اين موضوع و نيز نحوه تقابل ويروس و سلول ، سخن معروف ( پيشگيري بهتر از درمان است ) در مورد بيماري هاي ويروسي صدق پيدا ميكند ، چرا كه درمان يك بيماري ويروسي علاوه بر تحميل هزينه هاي مختلف ( استفاده از آنتي بيوتيك ها براي جلو گيري از عفونت هاي ثانويه، سرم تراپي و ......)چندان موثر نخواهد بود .

 

پيشگيري ، كنترل و ريشه كني بيماري هاي ويروسي :

 

براي پيشگيري ، كنترل و ريشه كني بيماري هاي ويروسي گزينه هاي مختلفي وجود دارد كه بر اساس نوع ويروس ، واگيري ، اهداف مورد نظر و ساير عوامل وابسته مي توان از يك يا چندين گزينه بطور همزمان استفاده كرد.

براي پيشگيري و كنترل عفونت ها و بيماري هاي ويروسي راههاي متفاوتي وجود دارد كه عبارتند از  :

 

الف) ايمونوپروفيلاكسي : شامل استفاده از واكسن ها و فرآورده هاي بيولوژيكي براي ايجاد ايمني عليه يك بيماري خاص

الف ) 1- پروفيلاكسي فعال ( استفاده از واكسن ها  ) : ايمن سازي فعال عبارت است از به كار گيري يك ويروس براي تحريك سيستم دفاعي بدن جهت تامين ايمني خاص .

 واكسن هاي ويروسي در حال حاضر به سه شكل در دسترسند :

* ويروس هاي زنده تخفيف حدت يافته                      Attenuated   Live  Viruses

** ويروس هاي كشته شده                              Killed  Viruses              

*** آنتي ژن هاي ويروسي    Recombinant   Produced  Antigens                

 

 استفاده از واكسن ها باعث تحريك لنفوسيت ها شده و نهايتا" بروز ايمني در فرد واكسينه شده ميگيرد. اغلب واكسن هاي ويروسي بيش از 90% افراد واكسينه را به مدت زمان نسبتا" خوبي ايمن مي سازند . البته ميزان تاثير واكسن بستگي به عواملي چون درصد جمعيت تحت پوشش ، زمان اجراي عمليات ، نحوه نگهداري و .... دارد.

الف ) 2- پروفيلاكسي غير فعال : ايمني غير فعال با بكار بردن آنتي بادي هاي تهيه شده از ميزبان ديگر حاصل مي شود.

به طور مثال ، ايمونوگلبولين هاي انساني به عنوان يكي از اين عوامل ، ضمن ايجاد پروفيلاكسي  غير فعال در بعضي مواقع حتي به عنوان درمان نيز كاربرد دارند.

از اين روش براي محافظت  اختصاصي در مواقعي مانند از بين بردن بيماري و يا در مواقعي كه نمي توان واكسيناسيون انجام گيرد ، استفاده مي شود.

ب) بهداشت و رعايت موازين بهداشتي :  رعايت بهداشت فردي و اجتماعي ، حذف مخزنهاي ويروسي ، اصلاح و بهبود سطح بهداشتي و شيوه زندگي نيز از راههاي پيشگيري و كنترل بيماري هاي ويروسي به خصوص بيماري هاي ويروسي دستگاه گوارش و دستگاه ادراري – تناسلي مي باشند. كنترل ناقلين بند پا در يك منطقه ، يا اجراي روشهاي بهداشتي از راه هاي پيشگيري و كنترل عفونتهاي ويروسي ناشي از آربو ويروس ها است.

پ) شيمي درماني عليه ويروس ها: عوامل ضد ويروسي به 3 تيپ تقسيم مي شوند كه بيشتر در عفونتهاي مزمن و پنهان به كار مي روند.

* عوامل ويروسيدال : اين عوامل مستقيما" باعث غير فعال شدن ويروس ها مي شود.

** عوامل آنتي ويرال :  اين عوامل از تكثير ويروس ها ممانعت به عمل مي آورند.

*** مدولاتورهاي ( تعديل كننده ها) ايمني : اين عوامل باعث تقويت پاسخ ميزبان مي شوند.

 

ت) استفاده از اينترفرون ها: بعضي از سلول ها مانند پلي نوكلئوتيدهاي دو رشته اي ، هنگام آلوده شدن توسط ويروس يا تحريك توسط عوامل ديگر ، قابليت ترشح پروتئين به نام   اينترفرون را دارد

اينترفرون ها سلول هاي طبيعي را در مقابل عفونت هاي ويروسي محافظت مي نمايد .

به عنوان مثال استفاده از آلفا –  اينترفرون اثرات مطلوبي در پيشگيري از بروز برخي بيماري هاي ويروسي انساني دارد.

ث) قرنطينه : ايجاد پست هاي قرنطينه و اجراي عمليات قرنطينه اي يكي از اركان مهم جهت كنترل بيماري ها در سطح ملي است كه بدون توجه به آن بسياري از اقدامات عقيم خواهند ماند.

 

بررسي و مراقبت :

 

مراقبت زمينه اي براي تامين اطلاعات دقيق در باره وجود ، وقوع، بروز و گسترش يك بيماري در يك جمعيت است كه اين داده ها اجراي برنامه هاي كنترل بيماري را امكان پذير مي سازد.

در تعريف مراقبت مي توان چنين بيان كرد كه : مراقبت يك سيستم منظم ، طبقه بندي ، مقايسه و تجزيه و تحليل داده ها در مورد وقوع بيماري ها است .

اولين قدم براي اتخاذ استراتژي خاص ، توسط مراكز تصميم گيري ، گزارش گيري از كلنيسين ها است كه اين داده ها مي تواند اطلاعات مستندي را در جهت آن تامين نمايد . مديريت داده ها و تنظيم و طبقه بندي آن و نهايتا" تجزيه و تحليل و برنامه ريزي صحيح جهت كنترل و پيشگيري يك بيماري اقدامات ديگري است كه به دنبال يك سيستم مراقبت پويا انجام مي شوند.

 

اهداف سيستم مراقبت:

 

مهمترين اهداف سيستم مراقبت عبارتند از :

1- جمع آوري اطلاعات و تجزيه تحليل داده ها در خصوص وضعيت بيماري موجود و مطالعه عامل ميزبان محيط ، ارزيابي اقتصادي و .... و نيز تعيين سطح مورد انتظار بيماري.

2- طراحي و برنامه ريزي جهت كنترل ، و پيشگيري و ريشه كني بيماري

3- ايجاد زمينه به منظور اجراي اقدامات لازم و فوري براي جلوگيري از گسترش يك بيماري واگير .0

4- ايجاد زمينه هاي لازم براي پيشگيري و جلوگيري از ورود يك بيماري اگروتيك و گسترش آن.

5- ارزيابي برنامه هاي جاري ، كنترل ، پيشگيري ، مبارزه و ريشه كني بيماري و ارايه راه كارهاي جديد جهت توقف ، اصلاح يا ادامه عمليات .

 

در واقع سيستم مراقبت ضمن طراحي و برنامه ريزي جهت اجراي عمليات كنترلي ، پيشگيرانه با ارزيابي طرح هاي اجرايي قبلي ، چشم انداز و راهكارهاي جديدي جهت اجراي برنامه ها باز ميكند.

در تعريفي ساده تر ، سيستم مراقبت همان سيستم اعصاب محيطي و مركزي يك بدن محسوب مي شوند .

 

نتيجه گيري :

 

با توجه به مطالب فوق مي توان چنين نتيجه گيري كرد كه :

اتخاذ هر برنامه كنترلي ، پيشگيرانه و ريشه كني مستلزم شناخت آن بيماري و نحوه بروز و گسترش و رابطه ميزبان و عوامل ، فاكتور هاي محيطي ، هدف مورد نظر و ساير عوامل است .

لذا برخي از برنامه هاي جاري ، خالي از اشكال نبوده و بررسي و تصحيح مجدد آنها ضروري به نظر مي رسد . كه اين امر با بهره گيري از اطلاعات علمي و كاربردي كارشناسان و تربيت نيروي انساني مجرب در سطوح مختلف سازمان و در نقاط مختلف كشور ميسر خواهد شد و در نهايت مي توان براي هر يك از بيماري ها بخصوص بيماري هاي ويروسي در هر نقطه اي از كشور برنامه هاي خاصي را تهيه و مورد اجرا قرار داد.

 

منابع :

 

طرح ملي سيستم مراقبت از بيماري هاي دام – سازمان دامپزشكي كشور – 1376


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  بیستم اردیبهشت 1387ساعت 9:17  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

آلزایمر ، زمانی برای از دست دادن نداریم

تهران هفته جاری میزبان یك كنكره ملی در خصوص بیماری آلزایمر است كه شعار كاری خود را "زمانی برای از دست دادن نداریم" انتخاب كرده است. مطالعات "انجمن خیریه آلزایمر ایران " نشان می‌دهد كه بیش از ‪ ۱۸۲هزار بیمار آلزایمری در كشور وجود دارند كه بسیاری از آن‌ها و یا حتی افراد خانواده هایشان ، از این بیماری كمترین اطلاعاتی ندارند و اطلاعات جامعه پزشكی نیز دراین خصوص محدود است. آمار دریافتی ازانجمن خیریه آلزایمر ایران می‌گوید كه تنها ‪ ۷۰۰نفر از افراد مبتلا كه بیماری در آن‌ها شناخته شده تحت پوشش خدمات این نهاد خیریه هستند و شمار نامشخصی از كمك‌های سایر نهادها بهره‌مند می‌شوند و بقیه تحت پوشش هیچ‌گونه حمایتی نیستند. ابتلا به آلزایمر را شاید بتوان غم انگیزترین اتفاقی دانست كه ممكن است در زندگی یك فرد رخ دهد و ثمره سال‌ها تلاش و انبوه خاطرات او را، آن هم در زمانی كه انسان با یاد گذشته‌ها نیرو می‌گیرد، از بین می‌برد. این بیماری از كجا نشات می‌گیرد و چطور می‌شود باآن مبارزه كرد؟ این یقینا سوال عده زیادی است. در پایگاه اینترنتی "آلزایمر" در آمریكا ، آلزایمر " یك بیماری تحلیل برنده وپیش رونده قوای عقلانی سیستم عصبی مركزی‌انسان تعریف شده‌است كه منشا آن هنوز ناشناخته مانده ودرمان قطعی هم برای آن تا به حال كشف نشده‌است." در این بیماری تغییرات متعددی در مغز بیمار رخ می‌دهد كه باعث كوچك شدن مغز وازبین رفتن سلول‌های مغزی می‌شود وبه جای آن‌ها لكه‌های متعددی با اشكال خاصی به نام "پلاك‌های پیری " می‌نشیند. علامت دیگر بیماری وجود كلاف‌های ظریف مارپیچی شكل درسلول‌های مغزی است كه در نهایت سلول‌های سالم را از بین می‌برد و بیمار دچار "دمانس - زوال عقل" می‌شود.زوال عقل دراین بیماران تا به آنجا پیش خواهد رفت كه بیمار قدرت حافظه ، قضاوت ، استدلال و كنترل رفتار و احساسات خود را به تدریج از دست می‌دهد. هر چند كه علت اصلی آلزایمر ناشناخته است ، اما محققان عواملی مثل سن و پیشه خانوادگی را با این بیماری بی‌ارتباط نمی‌دانند. تحقیقات در انجمن خیریه آلزایمر ایران كه همراه با اطلاعات بیشتر در خصوص این بیماری روی سایت آن ارایه شده، نشان می‌دهد "اكثر افراد مبتلا به آلزایمر بالای ‪ ۶۵سال سن دارند و هر چقدر سن بالاتر می‌رود، احتمال ابتلا به این بیماری بیشتر می - شود." ازطرف دیگر،افرادی كه‌یكی ازوالدین، برادر و یا خواهرشان مبتلا بوده‌اند، شانس بیشتری برای ابتلا به این بیماری دارند. اما در مجموع هیچیك از این عوامل به طور صددرصد موجب بیماری نمی‌شود. در سال‌های اخیر تعداد مبتلایان به آلزایمر در جهان روند رو به رشد داشته است. گزارش اخیر مجله تخصصی " لانت " چاپ آمریكا، حاكی ازآن است كه " در هر ‪ ۷ثانیه ، یك نفر در جهان به آلزایمر دچارشده و هر‪ ۲۰سال ، تعداد افراد مبتلا به این بیماری دو برابر می‌شود". گزارشی كه به سفارش "انجمن جهانی آلزایمر- ‪ " ADIتهیه شده ، تخمین می - زند كه "در حاصل حاضر ۲۴.۳ میلیون نفر در جهان مبتلا به آلزایمر هستند و هر سال ۴.۶ میلیون نفر به این تعداد اضافه می‌شود و تا سال ‪ ۲۰۴۰این رقم به ۸۱.۱ میلیون نفر خواهد رسید كه بیشتر آن‌ها ، ساكنان كشورهای در حال توسعه خواهند بود".این آمار هشداری است به تمام دولت‌های دنیا كه برنامه ریزی خود را به سمت اختصاص منابع مالی كافی به بهداشت و رفاه سالمندان سوق دهند، زیرا به گفته رییس هیات مدیره ‪ ، ADIآمارها نشان می‌دهد كه " ما با یك بمب ساعتی روبه رو هستیم." امسال صدمین سالگرد شناسایی نخستین مورد بیماری آلزایمراست.در این صدسال كارهای زیادی دردنیا در زمینه شناخت علل و علایم و درمان این بیماری انجام شده ، اما اگر شناخت از این بیماری از بین برنده درهمین حد بماند ، صد سال آینده بسیار ناامیدكننده خواهد بود. آلزایمر در همه افراد مبتلا ، روند رشد ثابتی ندارد. درست است كه بیماری آلزایمر در نهایت برتمام جنبه‌های زندگی فرد مثل فكر كردن، احساسات واعمال اثر می‌گذارد ، ولی این اثرات در افراد متفاوت است و بسیار دشوار است كه بتوان ترتیب علایم یا سرعت بیماری را در هر شخص پیش بینی كرد. با این وصف، آنچه مسلم است حتی در زمان پیشرفت بیماری كه شخص به تنهایی قادر به انجام كارهای شخصی خود نیست، فرد بیمار هنوز می‌تواند قدردانی خود را ابراز كند و احساساتی چون خوشحالی ، خشم ، ترس و عشق را نشان دهد.به‌همین جهت است كه با آگاهی از شخصیت بیمار و تجارب زندگی گذشته او، می - توان تدابیری اندیشید تا زندگی فعلی او از كیفیت خوبی برخوردارشود. پیشتر اشاره شد كه آلزایمر نوعی بیماری ناهمگن از نظر ژنتیكی است كه در تمام نژادها دیده می‌شود. آمارها نشان می‌دهد ‪ ۵درصد بیماران دچار بیماری خانوادگی باتظاهر زود هنگام، ‪ ۱۵تا ‪ ۲۵درصد دچاربیماری خانوادگی با تظاهر دیررس ، و ‪ ۷۵درصد مبتلا به بیماری تك گیر می‌باشند. پیمایش‌ها همچنین در ‪ ۱۰درصد موارد ، آلزایمر خانوادگی ، توارث اتوزومی غالب ، و بقیه چند عاملی را نشان می‌دهند. مهمترین یافته‌های شناختی بیماری آلزایمر، رسوب دو پروتئین رشته‌ای "پپتید بتا آمیلویید تاو " در مغز می‌باشند. در اكثر موارد ، بیماری آلزایمر در اشخاص مسن و در فاصله زمانی ‪ ۸تا‪ ۲۰سال به تدریج رشد می‌كند. قربانی این بیماری، ابتدا افت حافظه پیدا می‌كند و اغلب گم شدن حتی درخانه خود بیمار نیز پیش می‌آید و به‌مرو زمان ، بیمار جهت‌یابی خود را به شدت از دست می‌دهد تاآنجا كه اشخاص و حتی اعضای خانواده خود را نمی‌شناسد و هیجان‌های كودكانه نشان می‌دهد و از عهده نظافت خود و لباس پوشیدن بر نمی‌آید. سالمندانی كه‌ازبیماری آلزایمر یا از اختلال‌های حافظه‌ای سبك رنج می‌برند می توانند عادات خود را انطباق دهند. همه ما ، پیر و جوان می‌توانیم یك دفترچه یادداشت و یك مداد در جیب خود یا در كنار تلفن داشته باشیم و پیام -های خود را خیلی راحت در آن بنویسیم. ما حتی می‌توانیم یك تقویم به همراه داشته باشیم و رویدادهای پیش بینی شده، حتی كارهای روزمره را در آن بنویسیم.
اشخاصی كه از افت حافظه رنج می‌برند ، می‌توانند روی روزهایی كه سپری می‌شود ، خط بكشند. می‌توانند از داروهایی استفاده كنند كه مقدار آنها برای هر روز از هفته و ماه مشخص شده‌است. برقراری نظم روزانه و كمك گرفتن از وسایل كمك حافظه ، بسیاری از سالمندان را كه توانایی تشكیل خاطرات تازه ندارند ، از دشواری‌های حاد نجات می‌دهد.
متخصصان ‪ ADIتوصیه می‌كنند: اگر یكی از اعضای خانواده دچار این بیماری است ، حالت خصومت آنها را به خود نگیرد، محیط خانه را طوری تغییر دهید كه فرد بیمار دچار آسیب بدنی نشود. اگر مراقبت از یكی از اعضای خانواده كه دچار آلزایمراست را به عهده دارید ، از دیگران درخواست كنید تا بتوانید به خود استراحت دهید.از اینكه نیاز به استراحت و فراغت دارید،احساس گناه نكنید، حتی اگر بیمار از این مساله احساس رضایت نداشته باشد.
‪ ADIبه خانواده افراد مبتلا به آلزایمر همچنین سفارش می‌كند ، اگر گروه حمایتی برای خانواده این دسته از بیماران وجود دارد، به‌آن بپیوندید و اگر وجود ندارد ، به ایجاد آن اهتمام ورزید.

مهدیه وظیفه دان کلاس ۱۰۳

+ نوشته شده در  سوم اردیبهشت 1387ساعت 21:8  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

مقدمه

میکرو ارگانیسمها قادرند سایر موجودات زنده را به انواع بیماریها مبتلا کنند. درک مبانی فیزیولوژکی و زیست شیمیایی بیماریهای عفونی منجر به یافتن راههای مناسب درمانی و ایجاد مصونیت در برابر بیماریها شده است. رابطه میکرو ارگانیسمها با سایر موجودات زنده از جمله انسان بر سه گونه است.

  • گندروی : که از یاخته ها و بافتهای مرده یا ترشحات سطحی به عنوان منبع غذایی استفاده می‌کنند.
  • همزیستی : که هر دو طرف از این رابطه بهره مند می‌شوند.
  • انگلی : که به سود انگل و به زیان میزبان است.

تثبیت یا پایداری میکروبها در بدن منجر به بیماری آلودگی می‌شود. ولی کلمه آلودگی مترادف با بیماری نیست، میزان بیماری زایی میکروب را ویرولانس گویند که مبین قدرت آلوده کنندگی و شدت آسیب رسانی به میزبان است.

مراحل بیماری زایی میکروب

برای اینکه خاصیت بیماری زایی یک میکروب بتواند بروز کند باید مراحل زیر را طی کند.

  1. ورود میکروب به بدن: این امر مستلزم عبور از پوست ، بافت مخاطی یا پوششی است که غالبا به صورت سدی در برابر حمله میکروبها عمل می‌کنند و گونه‌های بیماری زا و غیر بیماری زای برخی از میکروبها از نظر توان اتصال به یاخته میزبان با یکدیگر متفاوت‌اند.
  2. غلبه بر سیستم دفاعی میزبان: یک میکروب بیماری زا ، برای آلوده کردن بدن باید دارای مکانیسمهایی باشد که بر دفاع بدن میزبان غلبه کند. این مکانیسمها شامل عوامل ضد بیگانه خواری نظیر داشتن کپسول و پروتئین M ، ترشح لوکوسیدین و کو آگولاس و غیره هستند.
  3. بر خورداری از عوامل سمی نظیر انواع اندوتوکسین‌ها و اگزوتوکسین‌ها و برخورداری از عوامل گسترش دهنده نظیر دارا بودن آنزیم کلاژناز.

مقاومت میزبان

دفاع سطحی

دفاع سطحی با استفاده از عوامل مکانیکی مانند سرفه ، عطسه ، سالم بودن پوست و غیره است.

دفاع شیمیایی

دفاع شیمیایی از طریق ترشحات مخاطی ، عرق ، آب دهان ، اشک و غیره می‌باشد.

دفاع میکروبی

دفاع میکروبی در رقابت با سایر میکروبها بر سر مواد غذایی ، تغییرات PH و ترشحات متابولیسمی و غیره صورت می‌گیرد.

بیگانه خواری

بیگانه خواری به کمک یاخته‌های بیگانه خوار (گرانولوسیتها) و پیدایش التهاب و تورم ایجاد می‌شود. گرانولوسیتها به انواع نوتروفیلها ، ائوزینوفیلها ، بازوفیلها تقسیم می‌شود. گروه دیگری از یاخته‌های بیگانه خوار به نام اگرانولوسیتها شامل انواع لنفوسیتها و مونوسیتها هستند که در این دفاع نقش دارند.

ایمنی

ایمنی نوع ویژه‌ای از مقاومت است که اولا در طول زندگی فرد بر اثر تماس با مواد خارجی مشخصی ایجاد می‌شود، ثانیا اغلب در برابر یک نوع میکروب بیماری زا یا سم که محرک تولید آن بوده است، نقش حفاظتی دارد. همچنین موجب حفاظت در برابر عامل محرک ایمنی برای مدت طولانی است. ایمنی شامل ایمنی یاخته‌ای و ایمنی عمومی می‌باشد.

پادگن

هر ماده‌ای که بطور اختصاصی باعث پیدایش واکنش ایمنی ویژه‌ای در بدن شود، پادگن نام دارد. پادگنها از ترکیبات پروتئینی و پلی ساکاریدی هستند. پادگن می‌تواند به صورت محلول یا ذره‌ای و محرک واکنشهای ایمنی عمومی و ایمنی با واسطه یاخته‌ای باشد. ایمنی عمومی وابسته به ملکولهای مشخصی موسوم به پادتن است و پادتنها به نام کلی ایمونوگلوبین‌ها نامیده می‌شوند. ایمونوگلوبین‌ها بر مبنای خواص فیزیکی ، شیمیایی به 5 گروه IgA , IgM , IgG , IgD , IgE تقسیم می‌شوند.
در ایمنی با واسطه یاخته‌ای ، یاخته‌های ویژه‌ای به نام لنفوسیت‌های T شرکت دارند. نقاط پذیرنده در سطح یاخته‌های T پادتنهای ویژه‌ای شناسایی کرده و به آنها متصل می‌شوند. در اثر این عمل یاخته‌های T تحریک شده و شروع به تکثیر می‌کنند و در محل تراکم پادتنها جمع می‌شوند.

همه گیری (شیوع بیماری)

شیوع بیماری به ایمنی فردی ، تعداد میکروبهای موجود در محیط ، قدرت میکروبها و چگونگی انتقال میکروب ارتباط دارد.

پیشگیری از همه گیری بیماری

واکسیناسیون بهترین روش پیشگیری از بیماری است. وااکسن از نظر پادتنی مشابه با عامل بیماری زا است. ولی بگونه‌ای تغییر یافته که بتواند بدون ایجاد خطر وارد بدن شود. امروزه واکسنها را به صورتهای مختلف تهیه می‌کنند که شامل استفاده از ارگانیسمهای کشته شده ، خورده پادتنهای خالص ، ارگانیسمهای تضعیف شده ، سموم میکروبی ضعیف شده یا خنثی و پپتیدهای سنتزی می‌باشد.

نوشته شده توسط مهدیه وظیفه دان کلاس ۱۰۳

+ نوشته شده در  سوم اردیبهشت 1387ساعت 21:4  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

براساس آمارهاى مركز كنترل بيمارى هاى CDC هر سال حداقل ۱۳۵ميليون نفربه بيمارى هاى ناشى از مواد غذايى مبتلا مى شوند. مدير مركز تشخيص و ايمنى شناسى دانشگاه نيويورك مى گويد: «در حالى كه ۱۳۵ ميليون نفر (نيمى از جمعيت آمريكا) به اين بيمارى دچار هستند، اما بيمارى بيشتر آنها قابل تشخيص نبوده و منشأ غذايى آنها مشخص نيست.» معمولاً ميكروب هاى مواد غذايى در تخم مرغ و گوشت كه دماى مناسب نداشته اند، محصولات لبنى آلوده و محصولات آغشته به زباله هاى حيوانى ديده مى شوند. معمولاً يك نفر از هزار نفرى كه به باكترى كمپيو باكترژژونى (منشأ غذايى دارد) آ لوده مى شود به صورت سندرم گويلين بار Gaillain _ Barre Syndrome پيشرفت مى كند. اين بيمارى يك بيمارى مزمن است كه به آهستگى بدن را از قسمت بالاى پا فلج مى كند.هر سال بيش از هزار نفر از زنان باردار پس از خوردن غذاى آلوده به باكترى ليستريا مرنوساتيوژنز دچار سقط جنين مى شوند. (اين باكترى در محصولات لبنى غيرپاستوريزه يافت مى شود) دو تا سه درصد اين زنان به باكترى هاى سالمونلا، شيگا يا كلستريديوم آلوده مى شوند كه تمام آنها منشأ غذايى دارند و به صورت سندرم ريتر بروز مى كند. اين سندرم به صورت التهاب مفاصل پا به وجود مى آيد كه پيشرفت سريعى دارد و در نهايت مزمن مى شود. پيش بينى مى شود كه ۹ هزار نفر هر ساله به وسيله بيمارى ناشى از مواد غذايى جان خود را از دست بدهند. اين بيمارى براى افرادى كه دچار ناراحتى هاى قلبى و ديابت هستند يا بيمارانى كه سيستم ايمنى آنها تهديد مى شود مثل ايدز، هپاتيت C و بيماران شيمى درمانى بسيار خطرناك است و سيستم ايمنى آنها را مختل مى كند. اين عفونت ها به راحتى قابل پيشگيرى هستند. بايد توجه داشت بيشترين عفونت ها در خانه رخ مى دهد اما مى توان با پيگيرى سه قانون ساده از خطر ابتلا به آلاينده ها با منشأ مواد غذايى جلوگيرى كرد. ۱- گرم نگه داشتن: پخت مواد غذايى بهترين روش براى از بين بردن ارگانيسم هاى مولد بيمارى است. براى اين منظور مى توان از دماسنج هايى كه حرارت پخت مواد را مشخص مى كند استفاده كرد. به اين ترتيب مى توان مطمئن شد كه مواد غذايى كاملاً پخته اند يا خير. براى استفاده از دماسنج مى توان از دستورالعمل زير استفاده كرد: - گوشت گاو، گوساله، بره ۶۲ درجه (نيم پز)، ۷۶ درجه (پخت كامل) - گوشت مرغ و بوقلمون ۷۳ درجه - گوشت چرخ كرده ۷۱ درجه (متوسط)، ۷۶ تا ۸۲ درجه (پخت كامل) - مخلوط گوشت و آرد و تخم مرغ ۷۱ درجه ۲- سرد نگه داشتن: مواد فاسدشدنى را بايد در يخچال نگهدارى كرد. اين امر باعث مى شود رشد باكترى ها و ويروس ها آهسته يا متوقف شود. مواد فاسدشدنى را نبايد در درجه حرارت اتاق بيشتر از دو ساعت نگهدارى كرد. با اين حال ميوه هايى كه برش داده شده يا پوستشان كنده شده است را بايد در يخچال قرار داد.يخ گوشت را بايد در يخچال باز كرد. اما براى ايمنى بيشتر و آب كردن سريع تر يخ مى توان گوشت را در داخل كيسه پلاستيكى قرار داد و اطراف آن را آب سرد ريخت. در اين شرايط يخ گوشت حدود ۳۰ دقيقه آب مى شود.براى جابه جايى گوشت و ديگر مواد غذايى فاسدشدنى، آنها را در صندوقى حاوى يخ گذاشته و در سايه نگهدارى مى كنيم. ۳- تميز نگه داشتن: تميز بودن اجسام و مواد غذايى احتمال بيمارى را با منشأ غذايى كم مى كند. براى اين منظور مى توان از حرارت، آب و صابون و شستن همه سطوح، بشقاب ها و ظروف آشپزخانه كه با مواد غذايى تماس دارند استفاده كرد. اين امر كمك مى كند تا آلودگى كم شود.شستن صحيح دست ها نيمى از عفونت هاى ناشى از مواد غذايى را از بين مى برد. براى اين كار آب به تنهايى كافى نيست بلكه بايد از آب و صابون استفاده شود.

مهدیه وظیفه دان کلاس ۱۰۳

+ نوشته شده در  سوم اردیبهشت 1387ساعت 20:59  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

آسم

    * شرح بيماري
    * علايم‌ شايع‌
    * علل‌
    * عوامل‌ افزايش‌ دهنده‌ خطر
    * پيشگيري‌
    * عواقب‌ مورد انتظار
    * عوارض‌ احتمالي‌
    * درمان‌
    * اصول‌ کلي‌
    * داروها
    * فعاليت
    * رژيم‌ غذايي‌
    * درچه شرايطي بايد به پزشک مراجعه نمود؟

 

شرح بيماري

عبارت‌ است‌ از يک‌ بيماري‌ مزمن‌ همراه‌ با حملات‌ مکرر خس‌خس‌ و تنگي‌ نفس‌. اين‌ بيماري‌ در تمام‌ سنين‌ مي‌تواند وجود داشته‌ باشد اما 50% از موارد، کودکان‌ زير 10 سال‌ هستند. آسم‌ بيشتر در پسران‌ رخ‌ مي‌دهد تا دختران‌، اما در آسمي‌ که‌ در سنين‌ بزرگسالي‌ آغاز مي‌شود زنان‌ سهم‌ بيشتري‌ را به‌ خود اختصاص‌ مي‌دهند.

علايم‌ شايع‌

    * احساس‌ فشردگي‌ در قفسه‌ سينه‌ و تنگي‌ نفس‌
    * خس‌ خس‌ سينه‌ به‌ هنگام‌ بازدم‌
    * سرفه‌، خصوصاً در شب‌، معمولاً همراه‌ با خلط‌ غليظ‌، شفاف‌ و زرد
    * تنفس‌ سريع‌ و سطحي‌ که‌ به‌ هنگام‌ نشستن‌ بهتر مي‌شود.
    * مشکل‌ در تنفس‌
    * انقباض‌ عضلات‌ گردن‌ علايم‌ شديد حمله‌ حاد:
    * آبي‌ شدن‌ پوست‌
    * خستگي‌ زياد
    * تنفس‌ صدادار شبيه‌ خرخر
    * ناتواني‌ در صبحت‌ کردن‌
    * تغييرات‌ ذهني‌ و رواني‌، از جمله‌ بي‌قراري‌ يا گيجي‌


علل‌

التهاب‌ و اسپاسم‌ ناشي‌ از آن‌ در مجاري‌ هوايي‌ ( نايژه ها و نايژک ها)، و به‌ دنبال‌ آن‌ ورم‌ مجاري‌ هوايي‌ و غليظ‌ شدن‌ ترشحات‌ ريه (خلط‌). اين‌ امر باعث‌ کاهش‌ يا بسته‌ شدن‌ راه‌ عبور هوا به‌ ريه‌ها مي‌شود. عواملي‌ که‌ مي‌توانند اين‌ تغييرات‌ را ايجاد کنند عبارتند از:

    * مواد آلرژي‌زا مثل‌ گرده‌ گياهان‌، گرد و غبار، شوره‌ بدن‌ حيوانات‌، کپک‌ها يا بعضي‌ از غذاها
    * عفونت‌هاي‌ ريوي‌ مثل‌ برونشيت
    * مواد آلاينده‌ موجود در هوا، مثل‌ دود و بوهاي‌ مختلف‌
    * قرار گرفتن‌ در معرض‌ موادشيميايي‌ يا ساير مواد، در قالب‌ مواجهه‌ شغلي‌


عوامل‌ افزايش‌ دهنده‌ خطر

    * وجود ساير بيماري‌هاي‌ آلرژيک‌، مثل‌ اگزما يا تب يونجه
    * سابقه‌ خانوادگي‌ آسم‌ يا آلرژي‌هاي‌ ديگر
    * قرار گرفتن‌ در معرض‌ آلاينده‌هاي‌ خطر
    * سيگار کشيدن‌
    * مصرف‌ بعضي‌ از داروها مثل‌ آسپيرين
    * استرس هاي‌ مختلف‌ (عفونت‌هاي‌ ويروسي‌، ورزش‌، ناراحتي‌ عاطفي‌، بوهاي‌ زيانبار، و دود تنباکو )


پيشگيري

    * از مواد آلرژي‌زاي‌ شناخته‌ شده‌ و آلاينده‌هاي‌ هوا دوري‌ کنيد.
    * داروهايي‌ که‌ به‌ منظور پيشگيري‌ از بروز حملات‌ آسم‌ تجويز مي‌شوند را به‌ طور منظم‌ مصرف‌ کنيد؛ توجه‌ داشته‌ باشيد که‌ حتي‌ اگر احساس‌ مي‌کنيد مشکلي‌ نداريد، مصرف‌ داروها را قطع‌ نکنيد.
    * از مصرف‌ آسپيرين خودداري‌ کنيد.
    * به‌ دنبال‌ عوامل‌ آغازکننده‌ حمله‌ آسم‌ بگرديد و از آنها دوري‌ کنيد.
    * نرمش‌هاي‌ آسوده‌سازي‌ و شل‌کننده‌ عضلات‌، و نيز حرکات‌ کمک‌کننده‌ به‌ تخليه‌ ترشحات‌ تنفسي‌ را انجام‌ دهيد.


عواقب‌ مورد انتظار

    * علايم‌ را مي‌توان‌ با درمان‌ و پايبندي‌ جدي‌ به‌ اقدامات‌ پيشگيرانه‌ کنترل‌ نمود.
    * نيمي‌ از کودکان‌ آسمي‌ نهايتاً خوب‌ خواهند شد.
    * در صورتي‌ که‌ درمان‌ انجام‌ نشود، حملات‌ شديد ممکن‌ است‌ مرگبار باشند.


عوارض‌ احتمالي‌

    * نارسايي‌ تنفسي‌
    * پنوموتوراکس (وارد شدن‌ هوا به‌ فضاي‌ اطراف‌ ريه‌ها)
    * عفونت‌ ريه و مشکلات‌ مزمن‌ ريوي‌ در اثر حملات‌ مکرر آسم‌


درمان

اصول‌ کلي‌

    * اقدامات‌ تشخيصي‌ ممکن‌ است‌ عبارت‌ باشند از آزمايش‌ خون؛
    * بررسي‌هاي‌ مربوط‌ به‌ کار ريه؛ و بررسي‌هاي‌ مربوط‌ به‌ آلرژي‌ که‌ معمولاً به‌ کمک‌ آزمون‌هاي‌ پوستي‌ انجام‌ مي‌گيرند.
    * مراقبت‌ اورژانس‌ و بستري‌ کردن‌ در موارد حملات‌ شديد آسم‌
    * روان‌ درماني‌ يا مشاوره‌، در صورتي‌ که‌ آسم‌ با استرس ارتباط‌ داشته‌ باشد.
    * حتي‌المقدور مواد آلرژي‌زا و آزاردهنده‌ را از خانه‌ و محل‌ کار حذف‌ کنيد. درمان‌ براي‌ حساسيت‌زدايي‌ از بعضي‌ مواد آلرژي‌زاي‌ خاص‌
    * داروهايي‌ را که‌ به‌ طور منظم‌ استفاده‌ مي‌کنيد هميشه‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشيد.
    * به‌ هنگام‌ حملات‌ بنشينيد.
    * در زمان‌هايي‌ از سال‌ که‌ مواد آلرژي‌زا در محيط‌ فراوان‌ هستند در منزل‌ بمانيد.


داروها

    * اکسپکتورانت براي‌ رقيق‌ کردن‌ خلط‌
    * گشادکننده‌ نايژه براي‌ بازکردن‌ مجاري‌ هوايي‌
    * داروي‌ کورتيزوني‌ داخل‌ رگي‌ (تنها براي‌ موارد اورژانس‌) براي‌ کم‌ کردن‌ واکنش‌ آلرژي‌ بدن‌
    * استنشاق‌ داروي‌ کورتيزوني‌ با دستگاه‌ ريزقطره‌ ساز. اين‌ شکل‌ از مصرف‌ داروهاي‌ کورتيزوني‌ عوارض‌ جانبي‌ کمتري‌ نسبت‌ به‌ نوع‌ خوراکي‌ دارد.
    * آنتي هيستامين (کرومولين‌ سديم‌ يا ندوکروميل‌) به‌ صورت‌ استنشاقي‌ با دستگاه‌ ريزه‌ قطره‌ساز. اين‌ نوع‌ دارو جهت‌ پيشگيري‌ به‌ کار مي‌رود.


فعاليت

    * فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري خود را حفظ‌ کنيد، اما از فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي‌ ورزشي‌ ناگهاني‌ خودداري‌ کنيد. اگر به‌ دنبال‌ ورزش‌ سنگين‌ حمله‌ آسم‌ رخ‌ دهد، بنشينيد و استراحت‌ کنيد. مقدار کمي‌ آب‌ گرم‌ بنوشيد.
    * درمان‌ با داروهاي‌ گشادکننده‌ نايژه‌ غالباً از آسم‌ ناشي‌ از ورزش‌ پيشگيري‌ به‌ عمل‌ مي‌آورد.
    * شايد بهترين‌ ورزش‌ براي‌ بيماران‌ آسمي‌ شنا باشد.


رژيم‌ غذايي‌

    * رژيم‌ خاصي‌ توصيه‌ نمي‌شود، اما از خوردن‌ غذاهايي‌ که‌ به‌ آنها حساسيت‌ داريد خودداري‌ کنيد.
    * روزانه‌ حداقل‌ 3 ليتر آب‌ بنوشيد تا ترشحات‌ رقيق‌ باقي‌ بمانند.


درچه شرايطي بايد به پزشک مراجعه نمود؟

    * شما يا يکي‌ از اعضاي‌ خانواده‌ علايم‌ آسم‌ را داريد.
    * شما دچار حمله‌ آسمي‌ شده‌ايد که‌ به‌ درمان‌ جواب‌ نمي‌دهد. اين‌ يک‌ اورژانس‌ است‌!
    * علايم‌ جديد و بدون‌ توجيه‌. داروهاي‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممکن‌ است‌ عوارض‌ جانبي‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.

مهدیه وظیفه دان کلاس ۱۰۳

+ نوشته شده در  سوم اردیبهشت 1387ساعت 20:57  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

مقدمه

در گذشته نواحی مختلف محیط زیست ایران با علفزارهای زیبا ، جنگلهای سرسبز و گلهای وحشی فراوان مامن مهمی برای حیات وحش بود. ولی دخالت انسان ، رخساره این بیوم را به کلی تغییر داده است. حتی به زیر کشت بردن مراتع و آبیاری بی‌رویه مسائل مهمی را از دیدگاههای فرسایش خاک و عوامل کویرزایی ایجاد نموده‌اند. متاسفانه برخی از محیطهای طبیعی به صورت سنگلاخ درآمده‌اند و گیاهان مهاجم و هرز ، جانشین گیاهان مرغوب شده‌اند.

در محیط زیست ایران ، عاملهای آلوده کننده نگران کننده‌ای وجود دارند که بحرانهای زیادی را بوجود آورده‌اند: آلودگی شدید نفتی ، شیمیایی ، میکروبی آبهای ساحلی ، آلوده شدن آبها بوسیله
فاضلابهای صنعتی و شهری ، استفاده بی‌رویه از سفره‌های آب زیرزمینی ، آلودگی هوا در اثر توزیع نامساوی صنایع بزرگ و کوچک و اختصاص بیشتر آنها به شهرهای بزرگ و افزایش آلودگی هوا در آن شهرها و ... ، از عوامل آلوده کننده محیط زیست هستند.

آلودگی آب

در ایران نیز انسان به عنوان فعالترین ، خطرناکترین و مهمترین عامل آلودگی آب بشمار می‌رود. جانوران نیز در امر آلوده سازی آب می‌توانند نقش داشته باشند. از جمله مهمترین ماده‌ها و عوامل آلوده کننده آبها به شرح زیر مطرح می‌شوند.

آلودگی توسط مواد آلی

مواد آلی بویژه در فاضلابهای شهری ، از مدفوع و سایر صنایع مغذی (فسفات‌ها و ترکیبات ازته) آلی حاصل می‌شوند، یک چنین مواد مغذی در رشد خزه‌ها‌ و جلبکها به صورت بی‌رویه کمک می‌کنند که خود به عنوان اختلال بوم شناسی محسوب می‌گردد. از سوی دیگر باکتریهای کلی فرم که به مقدار زیاد در روده جانوران خونگرم زندگی می‌کنند و در مدفوع آنها وجود دارند و ورود آنها سبب انتشار بیماری برای آبزیان می‌شود. قرار گرفتن برخی از مراکز شهری و کشتارگاهها در کنار منابع آب و نیز سواحلی که آبهای زیرزمینی در آنها بسیار بالاست (بندر انزلی در شمال ایران) ، این مشکل را صد چندان می‌کند.

آلودگی توسط مواد شیمیایی

استفاده از مواد شیمیایی در کشاورزی مانند کودهای شیمیایی ، علف‌کشها ، حشره‌کشها ، مخصوصا در مورد شالیزارهای گیلان و مازندران ، در نهایت مسموم شدن آب و خاک را به همراه خواهند داشت. متاسفانه در ایران گاه کشاورزان به دفن کودهای جانوری به مدت 6 ماه در زیر خاک مبادرت نمی‌ورزند و این امر باعث می‌شود تا بسیاری از میکروبها و باکتریهای زیان‌آور که ممکن بود در زیر خاک از بین بروند، موجب آلودگی آبها و شیوع بیماری ‌شوند.

آلودگی آب بر اثر فعالیتهای صنعتی

آلودگی آب بر اثر فعالیتهای صنعتی در درجه نخست اهمیت قرار دارد که به بعضی از آنها اشاره می‌کنیم.

صنایع غذایی

کارخانه‌های کنسروسازی و کمپوت‌سازی ایران بیشتر در نواحی کشاورزی و روستایی مستقر هستند و متاسفانه به دلیل فقدان سیستم دفع فاضلاب ، فاضلاب را در جویها ، رودخانه‌ها و سواحل ، تخلیه می‌کنند.

صنایع شیمیایی

انواع اسیدها ، قلیاها و املاح حاصل از کارخانه‌ها پس از تخلیه در منابع آب ، آثار زیانباری را بر آبزیان اعمال می‌کنند. ترکیبهای فلزی نیز نوع دیگری از سیانور هستند. به عنوان مثال ، در نتیجه تخلیه فاضلابها حاصل از شستشوی لوازم و ظروف آلوده به سیانور در کارخانه ساخت لوازم الکتریکی واقع در رشت ، بیش از 2 میلیون ماهی در رودخانه زرجوب جان خود را از دست دادند.

آلودگی هوا

انسان از روزی که زندگی اجتماعی را آغاز نمود و از هنگامی که درجه فرهنگی خود را ارتقا بخشید، در کنار پیشرفتها با یک معضل مواجه شد که آلودگی هوا ، نام گرفت. البته نوع ، کمیت و کیفیت آلودگی به ساختار فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی یک شهر یا کشور بستگی دارد. البته هنوز مه دود فتوشیمیایی لسن آنجلس ، مه دود لندن ، نیویورک که در دهه‌های 1950 و 1960 اتفاق افتادند در ایران مشاهده نشده‌اند.

در کشور پهناوری مانند ایران ، پدیده آلودگی نمی‌تواند قدمت زیادی داشته باشد، ولی به دلیل تجمع بیش از حد برخی شهرها مثل تهران با چنان مشکل مواجه شده‌ایم که مبارزه با آن نیاز به سرمایه زیاد و نیروی متخصص و فعال دارد. در ارتباط با مبارزه در برابر آلودگی هوا در ایران کمتر کار شده و در حال حاضر سازمان حفاظت محیط زیست با عدم وجود امکانات قابل قبول ، فعالیتهای زیادی در مورد کاهش آلودگی انجام داده که تاثیر زیادی در آلودگی هوا در شهرهای بزرگ مخصوصا تهران دارد.

منابع آلودگی هوا در شهرهای بزرگ

  • آلودگی ناشی از گرد و غبار در شهرهای بزرگ مانند تهران ، کرمان و اصفهان که به کویر نمک و بیابانهای واقع در غرب و شرق نزدیک هستند.

  • ترافیک سنگین و وجود ماشینهای قدیمی گازوئیل‌سوز (بیشتر اتوبوسهای دولتی) ، فقدان سیستم مترو و شبکه اتوبوسرانی مناسب که باعث شود تا شهروندان از خودروهای شخصی خود استفاده نکنند.

  • وجود پالایشگاهها در شهرهای بزرگ مثل تهران و تبریز که بلندترین دودکش آن 80 متر است.

  • استقرار کارخانه‌های آجر‌سازی ، گچ سازی و سیمان سازی در نزدیکی شهرهای بزرگ

  • شوفاژها و گرم کننده‌های خانگی ، کارگاههای کوچک در داخل شهرها ، نانوایی‌ها و ... .

چشم انداز

ایران می‌رود که به یکی از ده کشور آلوده جهان تبدیل شود، البته در سالهای اخیر سازمان حفاظت محیط زیست اقدامات شایسته‌ای را در مورد خارج کردن اتومبیلهای با عمر زیاد و جایگزین کردن بنزین و گازوئیل بوسیله گاز طبیعی (CNC) با طرحی تحت عنوان بهینه سازی مصرف سوخت انجام داده است، ولی تا سطح رفاه مردم و فرهنگ آنها افزایش نیابد، نمی‌توان بر آلودگی هوا فائق آمد. همچنین تا مسئولان کارخانه‌های بزرگ ندانند که فاضلابهایی را که به رودخانه‌ها می‌ریزند در نهایت ضرر و زیان آن به خود آنها برمی‌گردد، با مشکلات آلودگی آبها ، دست به گریبان خواهیم بود.

مهدیه وظیفه دان کلاس ۱۰۳ 

+ نوشته شده در  سوم اردیبهشت 1387ساعت 20:54  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

دید کلی

بطور کلی توزیع و پراکندگی موجودات با اوضاع طبیعی ایران مناسبت دارند. به عبارت دیگر ، نظام آب و هوایی ، نظام خاک ، نظام پوشش گیاهی ، نظام جانوری و ... در مجموع شاید نتوانیم مرز مشخصی برای حیات وحش قائل شویم، ولی به هر حال هر موجودی متعلق به محیط طبیعی خود است و یا این که مساله فصل باعث می‌شود که در طی سال در دو محیط متفاوت ، زیست نمایند.

گذشته از محیطهای طبیعی آب شور و شیرین که به صورت
رودخانه ، مرداب ، آبگیر در مناطق مختلف سرزمین ایران و دریای خزر ، خلیج فارس و دریای عمان وجود دارند و هر یک در داخل پیرامون خود جامعه‌های گیاهی و جانوری ویژه‌ای را تشکیل می‌دهند، سایر اکوسیستمها مطابق آنچه که در بوم شناسی تعریف می‌شود، در ایران یافت نمی‌شوند.

اکوسیستم خلیج فارس

این حوضه آبی به شکل بیضی در جنوب ایران با انبوهی از آبزیان در تلاطم است. وسعت خلیج فارس 230 هزار کیلومتر مربع است و برابر نصف دریای‌خزر است. عمق خلیج فارس کم است. باد در خلیج فارس به صورت گسترده عمل می‌کند و به عنوان مهمترین عنصر جغرافیایی طبیعی مطرح می‌شود. قسمتهای شمالی نسبت به جنوبی به مراتب بارش بیشتری را دریافت می‌کنند، آبهایی که به خلیج فارس وارد می‌شوند، اغلب شیرین بوده و حاوی مقدار زیادی مواد غذایی برای موجودات آبزی هستند.

مهمترین ویژگیهای بوم شناسی خلیج فارس به کم‌عمقی ، شوری آب و ارتباط محدود به
آبهای آزاد باعث شده که محیط طبیعی ویژه‌ای بوجود آید. فیتوپلانکتون‌ها ، اولین حلقه زنجیره غذایی محسوب می‌شوند. موجودات متنوعی در خلیج فارس زندگی می‌کنند که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: قارچها جلبک‌ها ، صدفها ، مرجانها ، خیارهای دریایی ، مارهای دریایی ، لاک‌پشتها ، کوسه‌ها ، انواع ماهی و میگو ، پستانداران دریایی و ... .

اکوسیستم دریای خزر

دریای خزر به عنوان بزرگترین دریاچه جهان از ویژگیهای بارزی برخوردار است که در واقع بهترین شرایط را برای استقرار زیستگاههای عمده و نمونه را به وجود آورده است. ورود رودهای پرآب و شیرین از جمله ولگا و اورال آن را به یکی از غنی‌ترین دریاچه‌های جهان تبدیل کرده است. تالاب انزلی یکی از مهمترین اکوسیستم‌های دریای خزر را به خود اختصاص داده است که دارای گونه‌های مختلف جانوری و پوششهای گیاهی فراوان است. بیش از 90 درصد خاویاری جهان در دریای خزر یافت می‌شود.

حدود 20 گونه ماهی در تالاب انزلی شناخته شده که 11 گونه آنها بومی هستند. با توجه به غنای آبزیان در این دریا ، ما باید شاهد بسیاری از پرندگان بومی و مهاجر به این زیستگاه مهم باشیم. ولی متاسفانه شکار بی‌رویه و استفاده از تورهایی که برای به دام انداختن مرغابی‌ها و دیگر پرندگان آبزی ، از جمله عواملی هستند که کلیماکس این دریا را با مخاطره مواجه می‌کنند.

اکوسیستم ناحیه خزری

به دلیل شرایط آب و هوایی مساعدتر در ناحیه خزری ما می‌توانیم شاهد استقرار جنگل باشیم. جامعه‌های گیاهی دامنه‌های شمالی البرز فراوان هستند. در این دامنه‌ها معمولا ابر و مه با کوه تلاقی می‌کنند، بنابراین شرایط آب و هوای پر‌بارانتر و مرطوبتر مشاهده می‌شود. از گونه‌های گیاهی این اکوسیستم می‌توان به توس ، راش ، بلوط ، شمشاد ، زیتون ، زیتون تلخ ، صنوبر ، سرو ، افرا ، نمدار ، انجیر ، فندق و ... اشاره کرد. از جانوران محیط طبیعی جنگل برگ ریز شمال ایران می‌توان به گربه وحشی ، گراز ، خوک ، خرس ، شغال ، پلنگ و از معروف‌ترین پرندگان آن به قرقاول ، مرغابی ، غاز ، قو و حواصیل اشاره کرد.

اکوسیستم‌های نواحی کوهستانی ایران

غلات ایران از مجموعه‌های عمده ناهمواری‌ها ، چین‌خوردگی‌ها ، گردنه ، گودالها ، دره‌ها و دیگر عارضه‌ها تشکیل شده است. بنابراین توده‌های عظیم و سازنه‌های زمین شناسی شمال و جنوب ایران را تحت فشار قرار داده‌اند. ایران به دلیل فعالیتهای تکنوتیکی ، جوان محسوب می‌شود و کمربندهای زلزله نیز از ایران می‌گذرند. عمده کوههای ایران ، کوههای البرز و زاگرس است. به دلیل شرایط آب و هوایی که در ایران حاکم است نمی توان حتی در کوهستانها که از دمای کمتر ، تبخیر کمتر و بارش بیشتر برخوردار هستند. شاهد استقرار پوشش گیاهی به صورت متراکم باشیم.

نوع پوشش گیاهی به صورت
استپ کوهی است که گاه با درختچه‌ها و تک‌درختان دیده می‌شود. این پوشش با بیش از 45 درصد خاک کشور را به خود اختصاص می‌دهد. در کوهستانهای کشورمان بز وحشی ، خرگوش ، راسو ، خرس قهوه‌ای ، مرال (گاو کوهی) ، سمور ، گرگ ، شغال ، قوچ و میش وحشی ، عقاب ، قرقی ، شاهین ، دارکوب ، هدهد و ... یافت می‌شوند.

اکوسیستم‌های نواحی بیابانی و حاشیه کویری

به دلیل عبور کمربند بیابانی جنب گرمسیری از ایران ما بایستی شاهد محیطهای طبیعی بیابانی در این سرزمین پهناور باشیم. با توجه به شرایط سخت آب و هوای بیابانی ، قسمتهای وسیعی از محیطهای طبیعی بیابانی ایران را نمک و ماسه می‌پوشانند. در یک چنین شرایط آب و هوایی فقط گیاهان و جانورانی می‌توانند دوام یابند که قادر باشند حیات خود را با وضع طبیعی محیط بیابانی سازگار نمایند. گیاهانی مانند گز ، گونهای خاردار ، قیچ و گیاهان تیره گندمیان توانسته‌اند با محیط زیست بیابانی تطابق یابند.

جانورانی که می‌توانند در بیابان به بقای خود ادامه دهند باید بتوانند مانند گیاهان از هدر رفتن آب بدنشان جلوگیری کنند مانند آهو ، شتر ، خر ، گورخر ، یوزپلنگ و پرندگانی مانند باقرقره ، هوبره ، دودک و جانورانی مانند مار ، عقرب و مارمولک در تابستانهای گرم و سوزان به خواب تابستانی فرو می‌روند و در شبها به امرار معاش می‌پردازند.

اکوسیستم‌های علفزار

علفزارهای واقع در ایران سطح وسیعی را می‌پوشانند و به صورت نوار نسبتا باریکی در دامنه‌های رشته کوههای البرز و زاگرس و کوههای مرکزی و شرقی ایران گسترش یافته‌اند. میزان بارندگی این محیطهای طبیعی به 400 میلیمتر در سال می‌رسد. فصل خشک طولانی از مهمترین ویژگیهای محیطهای طبیعی استپ‌های ایران است. طراوت و زیبایی گلهای وحشی این مناطق مثال‌زدنی است. در این مناطق گیاهانی مانند جو وحشی ، گلابی وحشی ، بادام و پسته وحشی و جانوران گوشتخواری مانند گرگ و پلنگ و پرندگانی مانند کبک ، عقاب و جغد حکمفرمایی می‌کنند.

مراتع مرغوب ایران را بیشتر در شمال و غرب و بعد در دامنه کوههای البرز ، زاگرس و خراسان مشاهده کرد. مراتع آستارا ، گیلان ، مازندران و گرگان ، توان چرای گاو ، گاو میش را به خوبی دارند. آذربایجان و اردبیل نیز از جمله مهمترین مراتع ییلاقی ایران به شمار می‌روند. ساز و کار تخریب مراتع رو به افزایش است و این مشکل زمانی حادتر می‌شود که مراتع به زمینهای زراعی تبدیل می‌شوند.

نوشته شده توسط:مهدیه وظیفه دان کلاس ۱۰۳

+ نوشته شده در  سوم اردیبهشت 1387ساعت 20:52  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

منظور از اکوسیستم مجموعه جانداران یک محیط به همراه کلیه عوامل و تشکیل دهنده‌های آن محیط است. بنابراین بطور خلاصه اکوسیستم را می‌توان با عبارت محیط و موجودات زنده آن تعریف کرد. و این واژه از دو کلمه Endogical و System تشکیل یافته است که به معنای مجموعه موجودات زنده و محیط زندگی آنها می‌باشد.

مفاهیم کلی

هر موجود زنده به تنهایی یک سیستم یا مجموعه منظم است و در عین حال ممکن است از سیستمهای کوچکتر تشکیل یابد. وقتی موجودات زنده اجتماع و تشکل می‌یابند، روتبط نظام‌مندی بین آنها پدیدار می‌شود و در نهایت وقتی همه موجودات زنده در یک محیط قرار می‌گیرند، یک سیستم بزرگتر را تشکیل می‌دهند که به دلیل وجود روابط قانونمند و هدفدار بین محیط و جانداران ، این مجموعه سیستم اکولوژیک یا اکوسیستم نامیده می‌شود. استقرار پایدار هر اکوسیستم منحصرا به مشارکت همه اجزای اصلی در ساختمان آن بستگی دارد. بدیهی است اگر مثلا عوامل غیر زنده لازم وجود نداشته باشد، پایداری اکوسیستم هم ، غیر ممکن خواهد بود. بر این اساس اکوسیستم از اجزای زیر تشکیل یافته است.


تصویر




  1. مجموعه عوامل غیر زنده.

  2. تولید کننده‌ها یا گیاهان کلروفیل‌دار.

  3. مصرف کننده‌ها شامل دو گروه: گیاهخواران یا مصرف کننده‌های ردیف اول و گوشتخواران یا مصرف کننده‌های ردیف دوم.

  4. تجزیه کننده‌ها.

انواع اکوسیستم از نظر ناقص یا کامل بودن چرخه مواد

اکوسیستمهای ناقص آنهایی هستند که چرخه ماده در آنها تقریبا بسته است و اکوسیستمهای کامل آنهایی هستند که مبادله ماده بین محیط و موجود زنده کاملا بسته نیست. مثلا در یک دریاچه ، انرژی آفتاب به دلیل جذب مواد و تثبیت انرژی آفتاب از طریق گیاهان ، ذخیره می‌شود و به مصرف ماهیها مصرف می‌رسد. مرغان ماهیخوار این مواد را با صید ماهی دریافت کرده و فضولات مرغان ماهیخوار و اجساد آنها به اکوسیستمهای دیگر وارد می‌شود.

به این ترتیب
چرخه ماده ، به صورت کامل بسته در نمی‌آید. در اکوسیستمهای مصنوعی (مصرف کننده و تولید کننده با دخالت انسان استقرار یافته است) نیز به این صورت است. اما اگر همه اکوسیستمهای کره زمین را یک اکوسیستم تلقی کنیم، این مجموعه حالت اکوسیستم کامل دارد. زیرا در این اکوسیستم بزرگ مجموعه موادی که از محیط گرفته می‌شود سرانجام به محیط باز می‌گردد.

مکانیسم روند تولید در اکوسیستم

روند توالی یا انباشتن انرژی در اتمهای کربن مستلزم آن است که اتمهای هیدروژن از یک ملکول محتوی هیدروژن جدا گردد و به اتمهای کربن که از تجزیه CO2 بدست می‌آیِند، اتصال داده شود. گیاهان کلروفیل‌دار برای اخذ هیدروژن ، ملکولهای آب (H2O) را تجزیه و ضمن تولید مواد آلی ، اکسیژن را آزاد می‌کنند. علاوه بر گیاهان کلروفیل‌دار ، برخی از باکتریها نیز عمل فتوسنتز را انجام می‌دهند. اما منبع هیدروژن برای این باکتریها H2O نیست، بلکه یک ترکیب دیگر است. برای مثال ، باکتریهای سبز آزاد کننده گوگرد بجای H2O و H2S را تجزیه و در نتیجه بجای رها کردن O2 ، گوگرد یا S را آزاد می‌کنند.



تصویر

مکانیسم روند مصرف در اکوسیستم

اساس روند مصرف مبتنی بر تجزیه یا شکستن ترکیبات آلی حاصل از روند تولید است که به دو صورت انجام می‌شود:
  • تنفس هوازی: در این روند ، مواد آلی با طی مسیرهای طولانی در نهایت با اتمهای اکسیژن ترکیب می‌شوند.
  • تخمیر یا تنفس غیر هوازی: در جریان این روند ، مواد قندی به صورت کامل شکسته نمی‌شوند، بلکه سهمی از آرایش مواد قندی حفظ می‌شود. به همین دلیل تمام انرژی انباشته در آنها آزاد نمی‌گردد.

زنجیر غذایی و شبکه غذایی در اکوسیستم

در دانش اکولوژی هر یک از از سطوح انباشتگی مواد آلی یا انرژی را یک پله غذایی یا یک سطح غذایی (trophilevel) می‌نامند و تولید کننده‌ها بالطبع سطح اول و هر یک از ردیفهای مصرف کننده ، یک سطح دیگر تلقی می‌شوند. این زنجیره‌های غذایی مستقل از هم نیستند و بین اکثر زنجیره‌های غذایی حلقه‌های مشترک وجود دارد.

برای مثال در یک اکوسیستم مرتعی ، یک زنجیره غذایی با سه حلقه گیاه ، خرگوش و گرگ استقرار می‌یابند و زنجیر دیگری نیز با سه حلقه گیاه ، گوسفند و گرگ تشکیل می‌شود. حلقه سوم بین دو زنجیر مشترک است. پس گرگ این دو زنجیر را بهم پیوند می‌دهد. مجموعه زنجیره‌های غذایی را که باهم حلقه‌های مشترک دارند در اصطلاح رشته یا
شبکه غذایی (tood Web) می‌نامند.

هرمهای اکوسیستم

هر چقدر از پله پایین‌تر اکوسیستم به طرف پله‌های بالاتر پیش رویم، تعداد موجودات زنده پله‌ها کمتر می‌شود، در واقع می‌توان گفت مقدار انرژی انباشته در پله‌های اکوسیستم از پایین به بالا به تدریج کاهش می‌یابد. توجه به این مطلب ، انگیزه اصلی طرح مبحثی تحت عنوان هرمهای اکوسیستم است. اگر در یک اکوسیستم ، موجودات زنده پله اول را یک جا جمع کنیم و بعد موجودات زنده پله‌های دیگر را به همان توالی طبیعی به ترتیب پله‌ها روی هم قرار دهیم، شکل عمومی آنها ، به صورت یک هرم خواهد بود.

اگر گیاهان و حیوانات موجود در اکوسیستم از نظر مدت زمان رشد ، حجم و وزن بدن با همدیگر هماهنگ باشند می‌توان از هرم تعداد ، به عنوان هرم وزن استفاده نمود به این نوع هرم ، هرم وزن زنده یا توده زنده نیز گفته می‌شود. اما شرط اصلی این هرم این است که همه موجودات زنده همه پله‌های آن یکساله باشد اگر بیشتر از این باشد هرم وزن زنده گویایی خود را از دست می‌دهد.

چرا که در اینحالت ، وزن زنده جانداران مختلف در این هرم ، در طول یکسال یکسان نخواهد بود. مثلا وزن زنده مصرف کنندگانی مانند
فیل و زرافه ، در یکسال تفاوت فاحشی خواهد داشت. به خاطر همین ، هرم انرژی مطرح گردید که منظور از آن ، محاسبه مقدار انرژی‌ای است که در مدت معینی در هر کدام از پله‌های اکوسیستم ذخیره می‌شود در اینحالت مقدار انرژی انباشته شده در مدت معین مثلا یکسال ، ملاک رسم هرم قرار می‌گیرد.



تصویر

اکوسیستم آب

عوامل غیرزنده

  • دما: در اکوسیستمهای آب دما نقش ارزنده‌ای دارد زیرا گرمای ویژه آب زیاد است و می‌تواند به تدریج مقدار زیادی گرما را جذب کند و یا ازدست بدهد. بنابراین موجودات آبزی کمتر از موجودات خشکی‌زی در معرض تغییرات شدید دما قرار می‌گیرند. حیات دراعماق زیاد بستگی به این دارد که مواد غذایی تا چه حد از سطح به آنها برسد. در هر حال جثه جانوران نواحی عمیق کوچک است. در اعماق تاریک اقیانوسها تولید کننده‌ای وجود ندارد و تنها عده کمی مصرف کننده با جثه کوچک دیده می‌شود.

  • گازها: دو گاز مهم و موثر در حیات یعنی O2 و CO2 را بررسی می‌کنیم که اکسیژن در آب بسیار کمتر از هواست. مقدار اکسیژن هوا در یک لیتر هوا و در دمای 15 درجه سانتیگراد ، 210 سانتیمتر مکعب است ولی مقدار O2 در یک لیتر آب شیرین و دمای 15 درجه سانتیگراد 7.2 سانتیمتر مکعب است. که مقدار آن درآب شور به 5.8 سانتیمتر مکعب کاهش می‌یابد. آبزیان با این مقدار کم اکسیژن سازش حاصل کرده‌اند و دستگاه تنفسی آنها قادر است که اکسیژن مورد نیاز بدن را از آب جذب نمایند.

عوامل زنده اکوسیستم‌های آب

موجودات زنده اکوسیستمهای آب عبارتنداز : تولیدکننده‌ها ، مصرف کننده‌ها و تجزیه کننده‌ها که این موجودات برحسب اینکه اکوسیستم ، آب شور داشته باشد یا آب شیرین فرق خواهد کرد.


  • تولیدکنندگان: در آبهای شور یا دریاها فقط فیتوپلانکتونها هستند ولی در آبهای شیرین گیاهان آبی نیز جزء تولیدکنندگان هستند.

  • مصرف کنندگان: عبارتنداز موجوداتی که از فیتوپلانکتونها تغذیه می‌کنند (مثل سخت پوستان) و ماهی‌های کوچکتر و بعد ماهی‌های بزرگتر.

  • تجزیه کنندگان: شامل بعضی باکتریها و قارچها هستند که با تجزیه اجساد جانداران آبزی باعث می‌شوند که چرخه مواد در آب برقرار بماند.



تصویر

اکوسیستمهای خشکی

توندرا

آب و هوای سرد دارد و زمین اغلب پوشیده از یخ است و فصل گرما حدود 60 روز است. منطقه وسیع و بی‌درخت حاشیه اقیانوس منجمدشمالی توندرا است و گیاهانی مثل خزه ، گلسنگ ، گیاهان علفی و درختان کوتاه دارد.

جنگل

جنگل درختان پهن برگ ، جنگلهای مناطق گرمسیری و جنگل مخروطداران از مهمترین اکوسیستمها محسوب می‌شوند.

مرتع

در این منطقه باران نامنظم می‌بارد و بین 18 تا 70 سانتیمتر در سال است. به همین دلیل درختان پایدار نمی‌مانند. درتمام نقاط سطح زمین کم و بیش وجود دارند. گیاهان بیشتر علفی یا درختچه هستند. جانورانی مثل خرگوش ، کانگورو ، روباه ، سنجاب و گرگ دیده می‌شود.

بیابان

باران در بیابان سالانه کمتر از 25 سانتیمتر و نامرتب است. رطوبت هوا کم و نور خورشید در روزها شدید است و شبها سرد و تبخیر زیاد است. دراثر باران کم مرتع ممکن است به بیابان تبدیل شود. 1.5 سطح زمین را پوشانده و در اغلب نقاط دنیا وجود دارد مانند کویرمرکزی ایران ، گیاهان این منطقه اغلب یک ساله و یا پایدار و دارای برگها و ساقه ضخیم و گوشتی هستند.

چشم انداز بحث

با توجه به اهمیت هر کدام از اعضای یک اکوسیستم خاص در تداوم آن بقای تک تک آنها ضروری و غیر قابل اغماض می‌باشد. اما درجه اهمیت هر یک از این اعضا ، با همدیگر فرق می‌کند. با این وجود ، باید برنامه‌های مربوط به زیست محیطی ، آنچنان در نظر گرفته شود که بقای همه موجودات یک اکوسیستم تضمین گردد.

افسانه زراعتکار کلاس ۱۰۳

+ نوشته شده در  سوم اردیبهشت 1387ساعت 20:46  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

ميکروب ها و مسموميت غذايي

 ميکروب ها به گرما، آب  و غذا احتياج دارند تا رشد نمايند . ميکروب ها در غذاهايي که گوشت، ماهي، مرغ ، تخم مرغ يا شير دارند بهتر رشد مي کنند . به اين غذاها غذاهاي فاسد شدني گويند زيرا به راحتي فاسد مي شوند. ميکروبها در دماي اتاق سريعتر رشد مي کنند. اگر شما غذاهايي که بيش از 2 ساعت در دماي اتاق مانده اند بخوريد مسموم خواهيد شد.  

  • غذا را يا داغ و يا سرد نگه داريد:

بهترين راه براي جلوگيري از رشد ميکروبها در غذاهاي فاسد شدني داغ نگهداشتن و يا سرد نگهداشتن غذايي مي باشد. گرمايي که  براي پخت غذا استفاده شده اکثر ميکروب ها را از بين می برد. اما حتما تا سرو کردن غذا آنرا داغ نگه داريد. يک اجاق فقط گرم نمي تواند جلوي رشد ميکروب ها را بگيرد. غذايي را که از بيرون تهيه کرده ايد و نمي خواهيد فعلا مصرف کنيد حتما در يخچال و يا فريزر نگه داريد. باقيمانده غذاها را در يخچال و يا فريزر نگه داريد مخصوصا بلافاصله پس از صرف غذا. خنک نگه داشتن غذا رشد ميکروبها را نخواهد گرفت و يا آنها را نخواهد کشت اما سرعت رشد آنها را کند خواهد کرد.

  • باقيمانده غذاها را سريعا فريزی نماييد:

اگر ظرف بزرگي از غذاي اضافي داريد، آنرا در ظروف کوچکتر ريخته و داخل يخچال و يا فريزر بگذاريد زيرا در اين صورت زودتر منجمد خواهد شد. گذاشتن غذاي داغ داخل يخچال مسئله اي ايجاد نمي کند. زيرا سرماي داخل يخچال باعث خنک شدن سريعتر غذاي داغ خواهد شد. اگر ظروف غذاي داغ را در محيط آشپزخانه بگذاريد تا سرد شود خطر رشد ميکروبها در غذاي فاسد شدني وجود خواهد داشت. سرماي يخچال بايد 40 درجه و يا کمتر باشد. سرماي فريزر بايد صفر درجه باشد. اگر دماي يخچال گرمتر باشد ديگر براي زمان طولاني جاي امني براي غذا نخواهد بود. فريزرهايي که يک بخش آنها يخچال مي باشد مانند فريزرهاي جدا ايجاد سرما نمي کنند.  

  • آيا مي توان غذاي منجمدي که بخشي از آن و يا تمام آن آب شده دوباره منجمد کرد؟

به طور کلي مي توان چنين گفت که اگر غذاي منجمدي که يخش آب شده ولي هنوز کريستال هاي يخ آن مشهود است قابل دوباره منجمد شدن مي باشد. اما اگر بطور کلي در دماي اتاق آب شده باشد نبايد آنرا دوباره منجمد کرد. سبزيجات را در صورت وجود کريستال هاي يخ در آن دوباره منجمد کنيد. گوشت و مرغ نپخته ايي که هنوز کريستالهاي يخ در آنها وجود دارد را مي توان دوباره منجمد کرد. گوشت و مرغ اگر پخته شده باشند درون قابلمه يا ديزي و يا هر ظرفي شبيه به آن ريخته و در آن را محکم ببنديد تا طعم آن عوض نشود بعد دوباره فريز کنيد.
 

غذاهاي دريايي که حاوي کريستال هاي يخ نيز مي باشند بايد فورا طبخ شوند. هرگز آنها را دوباره منجمد نکنيد.  ميوه ها و محصولات آنها مي توانند دوباره منجمد شوند بدون هيچگونه خطري. البته توجه داشته باشيد که طعم و بو و مزه خوب آنها تغيير نکرده باشد. زيرا ممکن است ترش شوند. اگر يخ ميوه ها باز شده و در دماي بالاي 45 درجه فارنهايت قرار بگيرند مزه و طعم آنها تغيير مي کند . شايد بتوان آنها را بشکل پخته استفاده نمود. آجيل ها، نان ها ، کيک هاي ساده و کلوچه ها  را مي توان

با اطمينان دوباره منجمد کرد. انجماد دوباره شايد باعث از دست رفتن آب و رطوبت ماده غذايي شود. غذاهاي خامه دار، پودينگ ها (نوعي دسر) و بستني بايد دور انداخته شوند. اينگونه مواد غذايي را هرگز دوباره منجمد نکنيد.

توجه: ميوه ها ، سبزيجات با اسيديته پايين، گوشت، مرغ ، غذاهاي از پيش آماده شده ممکن است بدون داشتن بوي خاصي  فاسد شده باشند. اگر اين مواد دوباره منجمد شده پخته شوند ممکن است خطرناک باشند. هرگز سعي نکنيد اينگونه مواد غذايي را نگهداري کنيد. 

  • آيا از يک ميکروويو ميتوان به عنوان يک کنسرو کننده در منزل استفاده نمود؟

يک ماکروفر نمي تواند به عنوان کنسرو کننده در منزل مورد استفاده قرار گيرد. ميوه هايي با اسيديته پايين بايد تحت حرارت 240 درجه فارنهايت قرار بگيرند. در حاليکه حرارت يک ميکروويو به 212 درجه فارنهايت مي رسد. حتي غذاهايي با اسيديته پايين بايد تحت يک حرارت يکسان و يکنواخت که توسط يک کنسرو ساز مهيا مي گردد قرار بگيرند . 

مهدیه وظیفه دان کلاس ۱۰۳

+ نوشته شده در  سوم اردیبهشت 1387ساعت 20:36  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

مرد ها و زن ها و کروموزوم ها



كروموزوم !Y



این كروموزوم است كه باعث مى شود مردان آن گونه باشند كه هستند. در واقع بسيارى از
شباهت ها بين زنان و مردان به ۴۵ كروموزوم مشترك آنها بستگى دارد، اما بسيارى از
تفاوت هاى آنها تنها به كروموزوم Y بستگى دارد كه تنها مردان داراى آن
هستند.
كروموزوم ها حاوى كد اصلى ژنتيكى بدن هستند كه به صورت ماده شيميايى DNA در آن قرار دارد. كروموزوم ها به صورت جفت هايى هستند كه در مجموع حاوى حدود
۳۰ هزار ژن هستند. ۲۲ جفت كروموزوم هم در مردان و هم در زنان وجود دارند. اما جفت
بيست و سوم كروموزوم ها هستند كه مردان و زنان را از هم متمايز مى كند. اين جفت
كروموزوم كروموزوم هاى جنسى نام دارند. در زنان هر دو عضو اين جفت كروموزومى را
كروموزوم هاى X تشكيل مى دهند، اما در مردان اين جفت از يك كروموزوم X و از يك
كروموزوم Y تشكيل شده است . براساس نظريه تكامل كروموزوم Y احتمالاً حدود ۲۴۰ تا
۳۲۰
ميليون سال پيش، پس از اشتقاق پستانداران از خزندگان كه فاقد كروموزوم
جنسى اند، از كروموزوم X به وجود آمده است.كروموزوم Y يكى از كوچك ترين
كروموزوم هاى انسانى است طول آن تنها حدود يك سوم اندازه كروموزوم X است، همچنين
اين كروموزوم يكى از ساده ترين كروموزوم هاى انسانى است و تنها ۷۸ ژن دارد، در حالى
كه كروموزوم X داراى ۲۰۰۰ ژن است به علاوه كروموزوم Y بسيار به جهش يا موتاسيون- اشتباهات ژنتيكى كه باعث اختلاف وراثتى مى شود- حساس تر است.همه كروموزوم هاى ديگر
مى توانند ژن هاى صدمه ديده را با معاوضه كردن قطعات DNA از كروموزوم مقابلشان در
جفت كروموزومى ترميم كنند. كروموزوم Y با توجه به فقدان ژن هاى متناظر برروى آن،
نمى تواند در نوتركيبى مشابهى با كروموزوم مقابلش يعنى كروموزوم X شركت كند. اما
نكته اى كه باعث آرامش خيال مى شود اين است كه هر كروموزوم Y حاوى نسخه هاى پنهانى
از ژن هاى حياتى است بنابراين مى تواند اشتباهات را با نوتركيبى با خودش برطرف
كند.
پس كروموزوم Y كوچك، ساده و نشات گرفته از كروموزوم X است. اما تازه بخش
كوچكى از اين كروموزوم است كه مردانگى را باعث مى شود. يك ژن واحد، ناحيه تعيين
جنسيت (SRY)، باعث مى شود مرد ها به شكل كنونى خود درآيند، بدون SRY همه نوزادان
مونث خواهند بود حتى اگر تركيب كروموزوم هاى جنسى آنها XY باشد. SRY توليد بيضه هاى
جنينى را باعث مى شود كه دو هورمون اساسى را در طول زندگى جنينى توليد مى كند. يكى
از آنها «ماده مهار كننده مولرين» (MIS) نام دارد؛ اين ماده رشد دستگاه مجرايى
ابتدايى را كه در غير اين صورت به رحم و لوله هاى تخمدانى تكامل مى يابد، مانع
مى شود. هورمون ديگر تستوسترون است كه باعث نمو دستگاه تناسلى مذكر در جنين مى شود. به هر حال مرد شدن تنها به ژن SRY خلاصه نمى شود. شايد در موقع تولد اين ژن ها
باشند كه مذكر يا مونث بودن را تعيين كنند، اما پس از آن زندگى است كه تفاوت ها را
بين زن ها و مرد ها به وجود مى آورد.






و اما یه نکته جالب، ژن هایی که باعث به ارث رسیدن بهره های هوشی ( بالا یا پایین ) به نوزاد میش روی کروموزوم X فقط دیده شدن، این یعنی حد اقل برای پسر ها هر وضعیت ذهنی و هوشی که دارن از مادرشون بهشون به ارث رسیده! این موضوع در مورد خیلی مسائل دیگه مثل بعضی از بیماری ها هم درست هستش                     سعیده رده منش کلاس ۱۰۳

+ نوشته شده در  یکم اردیبهشت 1387ساعت 16:36  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

 

کل اطلاعات ژنتیکی سلول در DNA قرار دارد که در هسته قرار گرفته است. فضای درون هسته محدود است، پس باید برای جادادن میلیون‌ها کد ژنتیکی در این فضا فکری کرد. برای همین باید مولکول DNA را مرتب و بسته بندی کرد.
در ابتدا نوکلئوتیدها به صورت دو رشته خطی در کنار هم قرار می‌گیرند و یک مارپیچ دوتایی می‌سازند. بعد از آن این مارپیچ‌ها به دور پروتئینهایی به نام "هیستون" پیچیده می‌شوند. به هر واحد DNA که به دور یک مولکول هیستون پیچیده شده یک نوکلئوزوم می‌گوییم. نوکلئوزوم‌ها هم توسط یک رشته بلند DNA به هم وصل می‌شوند.
برای اینکه DNA باز هم فشرده تر شود، نوکلئوزوم‌ها به هم فشرده می‌شوند و رشته های کروماتینی را به وجود می‌آورند. بعد، رشته های کروماتینی با هم تا می‌خورند و یک شبکه پیچ پیچ به وجود می‌آورند. هنگام تقسیم سلول این شبکه‌ها به صورت ساختارهایی به نام "کروموزوم" در می‌آیند.
کروموزم در فرآیند پیر شدن و مرگ سلول هم نقش مهمی دارد. در نوک کروموزوم ها، بخشهای کوچکی به نام تلومر قرار دارند. وقتی DNA یک سلول صدمه می‌بیند، تلومرها کوتاه می‌شوند. اگر تلومرها از حد مشخصی کوتاه تر شوند، سلول تصمیم می‌گیرد که دیگر خود را ترمیم نکند و فرآیند مرگ سلولی یا آپپتوسیس (Apoptosis) آغاز می‌شود. امروزه بسیاری از دانشمندان مشغول تحقیق راجع به مکانیسم هایی هستند که تلومرها از طریق آنها باعث مرگ سلول می‌شوند

سعیده رده منش کلاس ۱۰۳
+ نوشته شده در  یکم اردیبهشت 1387ساعت 16:35  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

 

کل اطلاعات ژنتیکی سلول در DNA قرار دارد که در هسته قرار گرفته است. فضای درون هسته محدود است، پس باید برای جادادن میلیون‌ها کد ژنتیکی در این فضا فکری کرد. برای همین باید مولکول DNA را مرتب و بسته بندی کرد.
در ابتدا نوکلئوتیدها به صورت دو رشته خطی در کنار هم قرار می‌گیرند و یک مارپیچ دوتایی می‌سازند. بعد از آن این مارپیچ‌ها به دور پروتئینهایی به نام "هیستون" پیچیده می‌شوند. به هر واحد DNA که به دور یک مولکول هیستون پیچیده شده یک نوکلئوزوم می‌گوییم. نوکلئوزوم‌ها هم توسط یک رشته بلند DNA به هم وصل می‌شوند.
برای اینکه DNA باز هم فشرده تر شود، نوکلئوزوم‌ها به هم فشرده می‌شوند و رشته های کروماتینی را به وجود می‌آورند. بعد، رشته های کروماتینی با هم تا می‌خورند و یک شبکه پیچ پیچ به وجود می‌آورند. هنگام تقسیم سلول این شبکه‌ها به صورت ساختارهایی به نام "کروموزوم" در می‌آیند.
کروموزم در فرآیند پیر شدن و مرگ سلول هم نقش مهمی دارد. در نوک کروموزوم ها، بخشهای کوچکی به نام تلومر قرار دارند. وقتی DNA یک سلول صدمه می‌بیند، تلومرها کوتاه می‌شوند. اگر تلومرها از حد مشخصی کوتاه تر شوند، سلول تصمیم می‌گیرد که دیگر خود را ترمیم نکند و فرآیند مرگ سلولی یا آپپتوسیس (Apoptosis) آغاز می‌شود. امروزه بسیاری از دانشمندان مشغول تحقیق راجع به مکانیسم هایی هستند که تلومرها از طریق آنها باعث مرگ سلول می‌شوند

سعیده رده منش کلاس ۱۰۳
+ نوشته شده در  یکم اردیبهشت 1387ساعت 16:34  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

مرد ها و زن ها و کروموزوم ها



كروموزوم !Y



این كروموزوم است كه باعث مى شود مردان آن گونه باشند كه هستند. در واقع بسيارى از
شباهت ها بين زنان و مردان به ۴۵ كروموزوم مشترك آنها بستگى دارد، اما بسيارى از
تفاوت هاى آنها تنها به كروموزوم Y بستگى دارد كه تنها مردان داراى آن
هستند.
كروموزوم ها حاوى كد اصلى ژنتيكى بدن هستند كه به صورت ماده شيميايى DNA در آن قرار دارد. كروموزوم ها به صورت جفت هايى هستند كه در مجموع حاوى حدود
۳۰ هزار ژن هستند. ۲۲ جفت كروموزوم هم در مردان و هم در زنان وجود دارند. اما جفت
بيست و سوم كروموزوم ها هستند كه مردان و زنان را از هم متمايز مى كند. اين جفت
كروموزوم كروموزوم هاى جنسى نام دارند. در زنان هر دو عضو اين جفت كروموزومى را
كروموزوم هاى X تشكيل مى دهند، اما در مردان اين جفت از يك كروموزوم X و از يك
كروموزوم Y تشكيل شده است . براساس نظريه تكامل كروموزوم Y احتمالاً حدود ۲۴۰ تا
۳۲۰
ميليون سال پيش، پس از اشتقاق پستانداران از خزندگان كه فاقد كروموزوم
جنسى اند، از كروموزوم X به وجود آمده است.كروموزوم Y يكى از كوچك ترين
كروموزوم هاى انسانى است طول آن تنها حدود يك سوم اندازه كروموزوم X است، همچنين
اين كروموزوم يكى از ساده ترين كروموزوم هاى انسانى است و تنها ۷۸ ژن دارد، در حالى
كه كروموزوم X داراى ۲۰۰۰ ژن است به علاوه كروموزوم Y بسيار به جهش يا موتاسيون- اشتباهات ژنتيكى كه باعث اختلاف وراثتى مى شود- حساس تر است.همه كروموزوم هاى ديگر
مى توانند ژن هاى صدمه ديده را با معاوضه كردن قطعات DNA از كروموزوم مقابلشان در
جفت كروموزومى ترميم كنند. كروموزوم Y با توجه به فقدان ژن هاى متناظر برروى آن،
نمى تواند در نوتركيبى مشابهى با كروموزوم مقابلش يعنى كروموزوم X شركت كند. اما
نكته اى كه باعث آرامش خيال مى شود اين است كه هر كروموزوم Y حاوى نسخه هاى پنهانى
از ژن هاى حياتى است بنابراين مى تواند اشتباهات را با نوتركيبى با خودش برطرف
كند.
پس كروموزوم Y كوچك، ساده و نشات گرفته از كروموزوم X است. اما تازه بخش
كوچكى از اين كروموزوم است كه مردانگى را باعث مى شود. يك ژن واحد، ناحيه تعيين
جنسيت (SRY)، باعث مى شود مرد ها به شكل كنونى خود درآيند، بدون SRY همه نوزادان
مونث خواهند بود حتى اگر تركيب كروموزوم هاى جنسى آنها XY باشد. SRY توليد بيضه هاى
جنينى را باعث مى شود كه دو هورمون اساسى را در طول زندگى جنينى توليد مى كند. يكى
از آنها «ماده مهار كننده مولرين» (MIS) نام دارد؛ اين ماده رشد دستگاه مجرايى
ابتدايى را كه در غير اين صورت به رحم و لوله هاى تخمدانى تكامل مى يابد، مانع
مى شود. هورمون ديگر تستوسترون است كه باعث نمو دستگاه تناسلى مذكر در جنين مى شود. به هر حال مرد شدن تنها به ژن SRY خلاصه نمى شود. شايد در موقع تولد اين ژن ها
باشند كه مذكر يا مونث بودن را تعيين كنند، اما پس از آن زندگى است كه تفاوت ها را
بين زن ها و مرد ها به وجود مى آورد.






و اما یه نکته جالب، ژن هایی که باعث به ارث رسیدن بهره های هوشی ( بالا یا پایین ) به نوزاد میش روی کروموزوم X فقط دیده شدن، این یعنی حد اقل برای پسر ها هر وضعیت ذهنی و هوشی که دارن از مادرشون بهشون به ارث رسیده! این موضوع در مورد خیلی مسائل دیگه مثل بعضی از بیماری ها هم درست هستش                     سعیده رده منش کلاس ۱۰۳

+ نوشته شده در  یکم اردیبهشت 1387ساعت 16:32  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 


اسید آسکوربیک ، یک ویتامین محلول در آب است که برای تولید کلاژن در بدن مورد نیاز است. همچنین در جذب آهن از منابع گیاهی کمک می‌کند. کمبود شدید ویتامین C منجر به بیماری آسکوربوت می‌شود. خونریزی لثه‌ها ، التیام نیافتن زخمها و صدمه به استخوانها و دیگر بافتهای بدن از علایم این بیماری است.




تصویر

مقدمه

ویتامینها ترکیبات آلی غیر از قندها ، لیپیدها و پروتئینها هستند که در طبیعت توسط تک یاخته‌ها ، سلولهای گیاهی و پاره‌ای از جانداران تکامل یافته ساخته می‌شوند. چون سلولهای بدن انسان قادر به ساختن ویتامینها نیستند نیاز بدن به ویتامین باید از محیط زیست مرتبا و به مقادیر لازم توسط مواد غذایی تامین شود.

با اینکه ویتامینها نقش سازنده و تولید کننده انرژی را ندارند اهمیت آنها در انجام پدیده‌های حیاتی به اندازه‌ای است که فقدان یا کمبود هر یک از آنها موجب پیدایش اختلالات شدید در یک عضویا تمام بدن می‌گردد. ویتامینها به دو گروه محلول در آب و محلول در چربی تقسیم می‌شوند. ویتامین C در گروه ویتامینهای محلول در آب قرار دارد.

تاریخچه

کشف ویتامین C یا اسید آسکوربیک جالب است. در قرن 19 ، دریانوردان انگلیسی برای رهایی از نوعی بیماری که در دریا به آن مبتلا می‌شدند، مقدار زیادی لیمو ترش در کشتی خود حمل می‌کردند . برای همین به آنها ملوان لیمویی می‌گفتند. آسکوربوت بیماری مهلکی بود که کاشفان سرزمینهای دور پس از مدت طولانی که بر روی آب سفر می‌کردند به آن مبتلا می‌شدند و بسیاری از آنها در اثر این بیماری می‌مردند. آسکوربوت کمبود طولانی مدت ویتامین C است. این مطلب انگیزه‌ای شد برای جستجوی عامل درمان آسکوربوت در پرتقال ، که منجربه کشف ویتامین C در سال 1928 شد و اسید آسکوربیک نام گرفت.




تصویر
ساختمان شیمیایی

ساختمان شیمیایی

اسید آسکوربیک از نظر شیمیایی از مشتقات قندها است و بیوسنتز آن از گلوکز و گالاکتوز و یا مشتقات آنها انجام می‌شود. در انسان به دلیل فقدان آنزیم گولونو اکسیداز اسید آسکوربیک ساخته نمی‌شود. هیدروژن عامل انولی کربن 3 اسید آسکوربیک دارای خاصیت اسیدی قابل استخلاف توسط فلزات می‌باشد. اسید آسکوربیک از اجسام احیا کننده قوی به شمار می‌رود و با از دست دادن دو اتم هیدروژن به دهیدو آسکوربیک اسید تبدیل می‌شود. دهیدرو‌آسکوربیک اسید نیز دارای خواص ویتامین C است و بنابراین به نظر می‌رسد که عوامل شیمیایی فعال ویتامین C گروه دی انول باشد که می‌تواند به دو صورت اکسید شده و احیا شده وجود داشته باشد.

نقش این ویتامین

این ویتامین نقش زیادی در بدن ایفا می‌کند. ویتامین C ، در سلامت پوست بدن و لایه‌های محافظتی بدن مؤثر است. پوست انسان را با طراوت نگاه می‌دارد و موجب جوانی پوست می‌شود. ویتامین C موجب حفظ پوست در برابر اشعه ماورای بنفش خورشید می‌شود از اینرو کسانی که در معرض نور مستقیم خورشید هستند بهتر است برای حفاظت از پوستشان ویتامین C بیشتری مصرف کنند. با کمبود مصرف ویتامین C پوست خشک می‌شود و در زیر آن ، خون مردگیهایی به صورت دانه دانه مشاهده می‌شود.

لثه زخم شده و دهان خشک می‌شود. ویتامین C ، موجب افزایش ایمنی بدن در برابر بیماریها می‌شود، به فعالیت مناسب هورمونی بدن کمک می‌کند. از تاثیرات دیگر این ویتامین ، افزایش جذب آهن موجود در غذا است. اختلالات بافت همبند یکی از علایم زود رس کمبود این ویتامین است و این موضوع نقش مهم ویتامین C را در عمل بیوسنتز کلاژن و موکوپلی ساکاریدها نمایان می سازد.



تصویر

منابع ویتامین

پرتقال ، توت فرنگی ، کلم بروکلی ، گریپ فروت ، گوجه فرنگی ، انبه ، لیمو ترش ، گل کلم ، سیب زمینی ، هندوانه ، اسفناج ، کلم و نارنگی منابع گیاهی دارای ویتامین C هستند. جگر ، منبع حیوانی دارای ویتامین C است. حرارت پخت غذاها ، خرد کردن سبزیها و کهنه شدن آنها موجب غیر فعال شدن این ویتامین می‌گردد که دلیل آن را اکسید کردن مولکول آن می‌دانند. در ظروف مسی این اکسیداسیون شدیدتر است.

میزان نیاز بدن

اگر روزانه حدود 75 تا 100 میلی گرم ویتامین C به فردی متوسط در حالت ناشتا داده شود میزان این ویتامین در سرم خون به 1 تا 1.4 میلی گرم در 100 میلی لیتر خواهد رسید. ولی اگر غلظت این ویتامین از این میزان در خون افزایش یابد زیادی آن از راه ادرار دفع خواهد شد. نیاز بدن انسان متوسط به این ویتامین حدود 75 میلی گرم در روز است ولی در دوران بارداری و شیر دهی این میزان افزایش خواهد یافت                                                         سعیده رده منش کلاس ۱۰۳ 
+ نوشته شده در  یکم اردیبهشت 1387ساعت 16:21  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

مقدمه

رتینول یا ویتامین A یکی از ویتامینهای محلول در چربی می‌باشد. ویتامین A از ترکیباتی به نام رتینوئیدها ساخته می‌شود که فرمهای فعال ویتامین A هستند و در طبیعت به چند صورت موجود می‌باشند. در طبیعت موادی به نام پیش سازهای ویتامین A وجود دارد که بتا کاروتن از آن جمله است. بتا کاروتن ترکیبی است که در بدن شکسته شده و به ویتامین A تبدیل می‌شود.

چون ویتامین A محلول در چربی است جذب آن در روده‌ها به هضم چربیها بستگی دارد. از این رو کسانی که در هضم چربیها مشکل دارند مثل مشکلات صفراوی ، باید میزان بیشتری ویتامین A دریافت کنند. به دلیل اینکه ، این ویتامین محلول در چربی است و قابلیت ذخیره شدن در کبد و بافتهای چربی را داراست و می‌تواند در زمان کمبود مصرف مورد استفاده قرار گیرد.

سعیده رده منش کلاس ۱۰۳


تصویر
ساختمان شیمیایی

ساختمان شیمیایی

از نظر شیمیایی ویتامین A یک الکل نوع اول پلی اتیلنیک است. زنجیر کربنی آن دارای 4 اتصال دوگانه است که به یک حلقه شش ضلعی به نام بتا یونون منتهی شده است. این حلقه دارای یک اتصال دوگانه بین کربنهای آلفا و بتا بسبت به زنجیر کربنی می‌باشد. ویتامین A از مشتقات کربورهای ترپنی است و این کربورها خود از پلیمریزه شدن هیدروکربور سیر نشده به نام ایزو‌پرن حاصل می‌شوند. این ویتامین دارای تعداد زیادی ایزومرهای هندسی سیس و ترانس می‌باشد ولی همگی ایزومرهای فوق در طبیعت وجود ندارند و حتی از طریق مصنوعی نیز تولید نشده‌اند.

کاروتنها یا پرو ویتامینهای A

کاروتنها از گروه رنگدانه‌های کاروتنوئیدی مشتق می‌شوند. کاروتنوئیدها به رنگ قرمز و نارنجی می‌باشند و از نظر شیمیایی عبارتند از: هیدروکربورهایی با فرمول خام C40H56 که فرمول گسترده آنها از یک زنجیر کربنی که دریک یا دو انتها به یک حلقه 6 ضلعی منتهی شده است. چگونگی واکنشهایی که باعث تبدیل کاروتن به ویتامین A می‌شود شناخته نشده است.

عملکرد ویتامین A

ویتامین A یکی از ویتامینهای بسیار مهم است و در بسیاری از فعالیتهای حیاتی بدن نقش دارد. از آن جمله: ویتامین A در رشد و نمو مؤثر است. ویتامین A در کیفیت بینایی مؤثر است. ویتامین A نقش اساسی در حفظ بافتهای مخاطی بدن (مثل لایه‌های مخاطی اندامهای گوارشی) دارد. ویتامین A در دستگاه ایمنی بدن و در تولید مثل مؤثر است. ویتامین A در بدن بوسیله مواد حمل کننده پروتئینی منتقل و به مکانهای مورد نیاز ارسال می‌شود . در صورتی که فردی کمبود شدید پروتئین داشته باشد مثل کودکان مبتلا به سوء تغذیه شدید ، عوارض کمبود ویتامین A در وی ظاهر می‌گردد.

اعمال ویتامین A




تصویر

منابع ویتامین A

این ویتامین به فرم اصلی‌اش فقط در مواد غذایی حیوانی موجود است. ویتامین A به مقدار زیاد در جگر وجود دارد. درتخم مرغ میزان محدودی از آن یافت می‌شوند و شیر و لبنیات منابع خوب ویتامین A هستند . پیش سازهای ویتامین A یعنی کاروتنوئیدها که در بدن به ویتامین A تبدیل می‌شوند، که در سبزیجات با رنگ سبز تیره مثل سبزی خوردن و اسفناج، در سبزیجات نارنجی رنگ مثل هویج و کدو حلوایی و میوه‌های به رنگ نارنجی مثل پرتقال و گرمک وجود دارد.

عوارض کمبود ویتامین A

از آنجا که یکی از نقشهای اساسی ویتامین A در بینایی می‌باشد کمبود آن منجر به عارضه‌ای به نام شب‌کوری می شود. ویتامین A در رشد نیز مؤثر است و کمبود آن منجر به اختلال در رشد استخوانها می‌شود. همچنین با کمبود آن ، ایمنی در برابر عفونت کاهش می‌یابد و کم خونی عارض می‌شود. به دلیل تأثیر آن در تولید مثل ، کمبود ویتامین A منجر به عدم رشد مناسب جنین و سقط خود به خود می‌شود.

به دلیل تأثیر آن بر حفظ بافت مخاطی در صورت کمبود آن بافتهای مخاطی بدن که دستگاه گوارشی ، تنفسی ، ادراری و تولید مثل را از ورود میکروبها محافظت می‌کنند، تغییر شکل داده و بدن در معرض عفونت قرار می‌گیرد. در اثر کمبود ویتامین ، لایه مخاطی چشم حالت شفاف خود را از دست داده و در صورت ادامه کمبود دریافت ، خصوصا در کودکان مبتلا به سوء تغذیه شدید ، کوری عارض می‌شود. که خوشبختانه در کشور ما کمبود تا این حد مشاهده نمی‌شود.


تصویر
 

نقش ویتامین A در شبکیه چشم

ویتامین A را رتینول نیز می‌نامند و این به علت نقش مهمی است که این ویتامین در شبکیه چشم و خصوصا در عمل بینایی در غروب آفتاب و در تاریکی به عهده دارد. در شبکیه چشم ویتامین A به شکل آلدئیدی یعنی رتین و یا رتینال وجود دارد. رتینال به کمک یک واکنش آنزیمی احیا گردیده و به رتینول تبدیل می‌شود و به عکس رتینول در اثر اکسیداسیون قابل تبدیل به رتینال است.
+ نوشته شده در  یکم اردیبهشت 1387ساعت 16:14  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  | 

مقدمه

رتینول یا ویتامین A یکی از ویتامینهای محلول در چربی می‌باشد. ویتامین A از ترکیباتی به نام رتینوئیدها ساخته می‌شود که فرمهای فعال ویتامین A هستند و در طبیعت به چند صورت موجود می‌باشند. در طبیعت موادی به نام پیش سازهای ویتامین A وجود دارد که بتا کاروتن از آن جمله است. بتا کاروتن ترکیبی است که در بدن شکسته شده و به ویتامین A تبدیل می‌شود.

چون ویتامین A محلول در چربی است جذب آن در روده‌ها به هضم چربیها بستگی دارد. از این رو کسانی که در هضم چربیها مشکل دارند مثل مشکلات صفراوی ، باید میزان بیشتری ویتامین A دریافت کنند. به دلیل اینکه ، این ویتامین محلول در چربی است و قابلیت ذخیره شدن در کبد و بافتهای چربی را داراست و می‌تواند در زمان کمبود مصرف مورد استفاده قرار گیرد.




تصویر
ساختمان شیمیایی

ساختمان شیمیایی

از نظر شیمیایی ویتامین A یک الکل نوع اول پلی اتیلنیک است. زنجیر کربنی آن دارای 4 اتصال دوگانه است که به یک حلقه شش ضلعی به نام بتا یونون منتهی شده است. این حلقه دارای یک اتصال دوگانه بین کربنهای آلفا و بتا بسبت به زنجیر کربنی می‌باشد. ویتامین A از مشتقات کربورهای ترپنی است و این کربورها خود از پلیمریزه شدن هیدروکربور سیر نشده به نام ایزو‌پرن حاصل می‌شوند. این ویتامین دارای تعداد زیادی ایزومرهای هندسی سیس و ترانس می‌باشد ولی همگی ایزومرهای فوق در طبیعت وجود ندارند و حتی از طریق مصنوعی نیز تولید نشده‌اند.

کاروتنها یا پرو ویتامینهای A

کاروتنها از گروه رنگدانه‌های کاروتنوئیدی مشتق می‌شوند. کاروتنوئیدها به رنگ قرمز و نارنجی می‌باشند و از نظر شیمیایی عبارتند از: هیدروکربورهایی با فرمول خام C40H56 که فرمول گسترده آنها از یک زنجیر کربنی که دریک یا دو انتها به یک حلقه 6 ضلعی منتهی شده است. چگونگی واکنشهایی که باعث تبدیل کاروتن به ویتامین A می‌شود شناخته نشده است.

عملکرد ویتامین A

ویتامین A یکی از ویتامینهای بسیار مهم است و در بسیاری از فعالیتهای حیاتی بدن نقش دارد. از آن جمله: ویتامین A در رشد و نمو مؤثر است. ویتامین A در کیفیت بینایی مؤثر است. ویتامین A نقش اساسی در حفظ بافتهای مخاطی بدن (مثل لایه‌های مخاطی اندامهای گوارشی) دارد. ویتامین A در دستگاه ایمنی بدن و در تولید مثل مؤثر است. ویتامین A در بدن بوسیله مواد حمل کننده پروتئینی منتقل و به مکانهای مورد نیاز ارسال می‌شود . در صورتی که فردی کمبود شدید پروتئین داشته باشد مثل کودکان مبتلا به سوء تغذیه شدید ، عوارض کمبود ویتامین A در وی ظاهر می‌گردد.

اعمال ویتامین A




تصویر

منابع ویتامین A

این ویتامین به فرم اصلی‌اش فقط در مواد غذایی حیوانی موجود است. ویتامین A به مقدار زیاد در جگر وجود دارد. درتخم مرغ میزان محدودی از آن یافت می‌شوند و شیر و لبنیات منابع خوب ویتامین A هستند . پیش سازهای ویتامین A یعنی کاروتنوئیدها که در بدن به ویتامین A تبدیل می‌شوند، که در سبزیجات با رنگ سبز تیره مثل سبزی خوردن و اسفناج، در سبزیجات نارنجی رنگ مثل هویج و کدو حلوایی و میوه‌های به رنگ نارنجی مثل پرتقال و گرمک وجود دارد.

عوارض کمبود ویتامین A

از آنجا که یکی از نقشهای اساسی ویتامین A در بینایی می‌باشد کمبود آن منجر به عارضه‌ای به نام شب‌کوری می شود. ویتامین A در رشد نیز مؤثر است و کمبود آن منجر به اختلال در رشد استخوانها می‌شود. همچنین با کمبود آن ، ایمنی در برابر عفونت کاهش می‌یابد و کم خونی عارض می‌شود. به دلیل تأثیر آن در تولید مثل ، کمبود ویتامین A منجر به عدم رشد مناسب جنین و سقط خود به خود می‌شود.

به دلیل تأثیر آن بر حفظ بافت مخاطی در صورت کمبود آن بافتهای مخاطی بدن که دستگاه گوارشی ، تنفسی ، ادراری و تولید مثل را از ورود میکروبها محافظت می‌کنند، تغییر شکل داده و بدن در معرض عفونت قرار می‌گیرد. در اثر کمبود ویتامین ، لایه مخاطی چشم حالت شفاف خود را از دست داده و در صورت ادامه کمبود دریافت ، خصوصا در کودکان مبتلا به سوء تغذیه شدید ، کوری عارض می‌شود. که خوشبختانه در کشور ما کمبود تا این حد مشاهده نمی‌شود.


تصویر
 

نقش ویتامین A در شبکیه چشم

ویتامین A را رتینول نیز می‌نامند و این به علت نقش مهمی است که این ویتامین در شبکیه چشم و خصوصا در عمل بینایی در غروب آفتاب و در تاریکی به عهده دارد. در شبکیه چشم ویتامین A به شکل آلدئیدی یعنی رتین و یا رتینال وجود دارد. رتینال به کمک یک واکنش آنزیمی احیا گردیده و به رتینول تبدیل می‌شود و به عکس رتینول در اثر اکسیداسیون قابل تبدیل به رتینال است.
+ نوشته شده در  یکم اردیبهشت 1387ساعت 16:14  توسط گروه زیست آموزشگاه شاهد نصرت - سمرقندیان  |